داریوش پیر نیاكان: بداهه نوازی از آهنگسازی دشوارتر است

داریوش پیرنیاكان" در نشست پژوهشی موسیقی ردیفی در بیست و یكمین جشنواره بین المللی موسیقی فجر گفت: بداهه نواز باید به ردیف سازهای موسیقی و تكنیك های موجود در آن احاطه داشته باشد تا به یك بیان مستقل برسد و بتواند در لحظه خلق كند. "محسن نفر"،آهنگساز و نوازنده تار در ادامه صحبت های "پیر نیاكان" افزود: قبل از هر چیز باید به املای واژه بداهه توجه كرد، چون ارتباط مستقیم میان زبان و تفكر وجود دارد و امری اثبات شده است .بداهه به معنای ناگاه آمدن ، بدون آمادگی قبلی وارد شدن و حاضر جوابی و بی اندیشه سخن گفتن است. ما در بداهه نوازی با فضایی روبرو هستیم كه بدون دیدن نتی در لحظه قطعه را می سازیم و آن را اجرا می كنیم. وی با اشاره به اینكه تاریخ بداهه نوازی در ایران به لحاظ زمان پیچیدگی دارد، اظهار داشت : طبق قول مورخان در دوره قاجار مرحوم "علی اكبر خان فراهانی" فرهنگ شفاهی را به موسیقی ایران ارائه كرد كه مایه ابداع او بوده است.اما سند دیگری وجود ندارد كه این هنر به "علی اكبر خان فراهانی" به ارث رسیده یا اینكه ابداع خودش بوده است. بنابراین موضوع تاریخ بداهه نوازی امری مسكوت است .همچنین این مساله روشن نیست كه در دوره قاجار ردیف های موسیقی توسط "فراهانی" ساماندهی شده یا نه ؟

دستگاهها

بحثي پيرامون آوازها و ملحقات دستگاه شور و دستگاه همايون :

جناب ميرزا عبدالله بر اساس فواصل موجود دستگاه شور و با تغيير نت شاهد اين دستگاه ،‌4 آواز ابوعطا،ترك،افشاري و دشتي و با تغيير نت شاهد همايون آواز اصفهان را تدوين نمود .

آواز ابوعطا نت شاهد و حتي محسوس آن درجه دوم شور قرار مي گيرد كه اين درجه دوم شور حتماً داراي علامت ربع پرده است . حالت ابوعطا در بعضي مواقع از درآمد به دستگاه نوا نزديك مي شود ، نمي شود گفت ابوعطا آوازي است حزن آور اما رگه هايي از حزن هم در آن ديده مي شود . گوشه سيخي (sayakhi) و به ويژه سيخي ضربي داراي هيجاني است كه شنونده را سخت تحت تاثير قرار مي دهد . اين هيجان اميدواري را در انسان بيشتر مي كند . گوشه حجاز ابوعطا قرابتي با آواز دشتي دارد . همچنين با اين قرابت باعزال و نهفت نوا هم پديدار ميگردد. گوشه چهارباغ آن داراي پند و اندرز است همچنين اگر به صورت ضربي اجرا گردد نشاط و فرح انگيزي را در انسان نمودار مي سازد .

آواز بيات ترك  حالت ويژه اي را نمي شود در اين آواز بيان نمود تنها مي توان گفت بيات ترك ، بيات ترك است . به نظر اين جانب چنانچه آواز ترك را از ملحقات ماهور بدانيم درست تر مي باشد تا از ملحقات شور . چندين سال قبل اين موضوع را اينجانب براي هنرجويان سنتور خود با ذكر دليل كافي ابراز داشتم اما از بازگو كردن آن در مجامع خودداري نمودم تا اينكه استاد حاتم عسگري هم در برنامه ي آموزش خود كه از راديو فرهنگ برنامه نيستان پخش مي شود هم چنين نظريه اي را ابراز داشتند ، از اين به بعد بود كه اينجانب هم نظريه خود را در مورد آواز بيات ترك در مجامع ابراز داشتم . نت شاهد يا به عبارتي بهتر تونيك آن درجه سوم شور است . گوشه هاي مشتركي با دستگاه ماهور دارد ، از جمله : فيلي ، شكسته ، خسرواني ، همچنين از آواز بيات ترك به راحتي مي شود به گوشه ي عراق افشاري مد گردي كرد .مثنوي ترك از مثنوي هاي رايج در بين مردم عادي مي باشد .

آواز افشاري  ديگر آواز از ملحقات شور است كه جناب ميرزا عبدالله چنين فرموده اند . شاهد يا تونيك آن درجه ي چهارم شور است . ناله و فغان در اين آواز به ويژه در درآمد و جامه دران به خوبي احساس مي شود . اما به گوشه ي عراق كه مي رسد ، انقلابي ديگر در آواز پديد مي آورد . عراق هشدار است ، عراق فرياد است ، عراق نهيب است . اتفاقاٌ چنانچه گوشه عراق را با شروع گوشه نهيب كه در دستگاه نوا است اجرا نماييم تاثير و زيبايي دو چندان پيدا مي كند . رحاب ( رهاوي ) و تخت طاقديس در آن كاملاٌ به دستگاه نوا نزديك مي شود . اصلاٌ بايد گفت افشاري از ملحقات دستگاه نواست . تونيك هر دو يكي است ، درجه چهارم شور .

مثنوي آن كه به مثنوي پيچ معروف است بسار زيبا و در عين حال بسيار مشكل . اهل طريقت مثنوي مولوي را بيشتر در گوشه مثنوي افشاري مي خوانند .

آواز دشتي چهارمين آوازي را كه جناب ميرزا عبدالله از ملحقات دستگاه شور قرار دادند آواز دشتي است . به ظاهر آواز دشتي غمگين است ، تعدادي از گوشه هاي آن از جمله غم انگيز ، دشتستاني مؤيد اين نظر است اما شادترين رنگ ها و چهار مضراب ها و تصنيف ها و همچنين تصنيف هاي حماسي در اين آواز است . عدم درك صحيح ما از دشتي آن را غمگين جلوه مي دهد . گوشه كوچه باغي آن آواز باباشمل ها و قلندر ها در تهران قديم بوده كه حتي اين گوشه به صورت ضرب المثل هم درآمده . سرود وطني اي ايران تصنيف از خون جوانان وطن لاله دميده مؤيد حماسي بودن اين آواز هم هست . قدما يعني در ايران قديم رديف فقط مجموعه يك سري آواز ها كه با شعر توام بوده نبوده است بلكه چهار مضراب و اصولاٌ قطعات ضربي هم جزئي از رديف موسيقي ملي به حساب مآمده . حافظ مي فرمايد :

مغني نواي طرب ساز كن                             به قول و غزل قصه آغاز كن

كه منظور از قول قطعه ضربي به خصوص فرمي از آن كه امروز به نام چهار مضراب ناميده مي شود مي باشد . با اين نگرش شادترين قول ها ( فرم ضربي رديف ) در آواز دشتي است . در آواز دشتي چند برابر همه دستگاهها رنگهاي شاد را موسيقي دانهاي از 200 سال قبل تا امروز ساخته اند .

 

دستگاه راست پنجگاه

 

فواصل دستگاه راست پنجگاه و ماهور كاملا بر هم منطبق هستند. گوشه هاي مشترك هم در اين دو دستگاه زياد است، مانند خسرواني،نغمه،دلكش،قرچه (gharache) ً ، راكها، زنگوله و ......

تونيك ماهور و راست پنجگاه يكي است.

 

 سوال اينجاست!!؟ با يكي بودن فواصل و تونيك پس همسان نبودن ملودي چگونه است؟

اگر درآمد را بررسي كنيم، درآمد ماهور از تونيك سير پايين رونده دارد و چهار درجه(چهار نت) پايين تر از تونيك ايست درآمد است و از اينجا به نت تونيك با يك سير صعودي درآمد خود را نمايان مي سازد، در صورتي كه درآمد راست پنجگاه حالت بالارونده نسبت به تونيك دارد و درجه دوم محلي است كه درآمد خود را در آن متجلي مي بيند.

اما دستگاه راست پنجگاه جمع همه ي رديف موسيقي سنتي ايران است. درآمد آن حالت ماهور، قرچه و عزال به شور، ليلي و مجنون و نوروزها در همايون، راكها حالت چهارگاه و البته گوشه هاي پنجگاه، سپهر، بيات عجم، مبرقع حالت خاص راست پنجگاه را در خود دارند.

به دليل مشكل بودن گرفتن پرده هاي اين دستگاه براي خوانندگان رديف آواز ايراني و از آنجا كه نوازندگان هم بايد تابع خواننده باشند، كارهاي اجرايي در اين دستگاه بسيار كم است. البته براي نوازندگان هم احساس در نوازندگي و صحيح نواختن و پرهيز از ابتذال در نوازندگي كه شرط صحيح نواختن ساز است باعث مي شود نوازندگان كمتري ميل به آموزش اين دستگاه از خود نشان مي دهند.

به اميد روزي كه در دستگاه  راست پنجگاه نيز مانند دستگاه شور هر نوازنده، آهنگساز و خواننده تجربه اي داشته باشد. اين تجربه به راست پنجگاه نيز منتقل شود و زيباييهاي منحصر به فرد اين دستگاه نيز به گوش خواستاران موسيقي سنتي ايران برسد.

به اميد آن روز.

 

دستگاه نوا

 

به روايت ميرزا عبدالله يكي از هفت دستگاه اصلي موسيقي ايراني است.تونيك آن درجه چهارم از تونيك شور است يعني چنانچه دستگاه شور را از سل اجرا نماييم نت دو تونيك نوا مي شود.بدون تغيير فواصل دستگاه شور و فقط با تغيير تونيك به درجه ي چهارم دستگاه نوا پديد مي آيد . دستگاه نوا عرفان است ، لازم به گفتن است كه بدانيم عرفان ريشه در مذهب ندارد بلكه از حدود 4 تا 6 هزار قبل عرفان از هند به ساير نقاط دنياي آن زمان و اكنون راه پيدا كرد.در دستگاه نوا آرامش عجيبي حاكم است به نظر مي رسد هر كس هر نوع هيجاني داشته باشد چه هيجان غم افزا چه هيجانات شادي آور ، با شنيدن دستگاه نوا به حالت طبيعي و اوليه رواني دست پيدا مي كند.

تعدادي از گوشه هاي اين دستگاه در دستگاههاي ديگر هم وجود دارد و حتي حالتشان با هم يكي است مانند گوشه عراق كه در آواز افشاري هم نواخته مي شود ، براي نخستين بار استاد محمود كريمي كه يكي از مفاخر بزرگ آواز موسيقي ايران است گوشه سازي (نغمه) در نوا را به حالت آوازي در آوردند و مي توان گفت مبتكر برگرداندن گوشه هاي سازي به آوازي ايشان بودند.

تعدادي از گوشه هاي نوا مخصوص نوا است مانند مجسلي(majosli)،عشيران(ashiran)،گوشت(gavesht) ،نهفت،گردانيه.

براي خوانندگان آواز ايراني گرفتن پرده هاي درست نوا بسيار مشكل است ، ولي براي نوازندگان اين مشكل كمتر وجود دارد ، به خاطر همين مشكل و ريزه كاري ها و ظرايف و دقايقي كه در اين دستگاه است كمتر خواننده اي سعي در اجراي دستگاه نوا دارد.

مي توان گفت شنيدن اين دستگاه براي عموم مردم هم چندان مورد پسند نيست (آن را بايد دستگاه خاصي ناميد) . اهل موسيقي و عرفانند كه بنشينند،بشنوند،بنوازند و لذت روحي چند برابر ببرند.

دستگاه ماهور

يكي از هفت دستكاه اصلي به روايت ميرزا عبدالله ميباشد كه فواصل آن با گام بزرگ ( ماژور) موسيقي معروف به كلاسيك يكي است ، البته اين فواصل تا گوشه شكسته يكي است و از گوشه شكسته بايد علامات عرضي وارد دستگاه ماهور كنيم تا بتوانيم گوشه هاي مختلف اين دستگاه را اجرا نماييم ، گوشه ي دلكش دستگاه ماهور چنان با گوشه شهناز شور نزديك است كه گاهي اوقاات براي موسيقي دانها تشخيص آنها مشكل است . جمله معروفي مرحوم تاج اصفهاني دارند كه مي فرمايند :

دلكشي خوانديم كه شهناز نشود

پس مي شود از گوشه دلكش ماهور به دستگاه شور رفت و گوشه هاي بعد از شهناز شور مانند قرچه ، حسيني ، عزال و ..... را اجرا نمود . همچنين گوشه هاي مختلف راك هم با دستگاه چهارگاه و هم با آواز بيات اصفهان تشابهاتي دارد . اين دستگاه كاملاٌ مفرح و نشاط آور مي باشد ، هم گوشه هاي آوازي آن با نشاط است و هم گوشه هاي غير آوازي آن . از نظر تعداد گوشه ها ، دستگاه ماهور بيشترين گوشه ها را دارا مي باشد . البته به رغم تعدادي از موسيقي دانها كه دستگاه شور را وسيع ترين دستگاه از نظر تعداد گوشه مي دانند بايد توجه داشت كه دستگاه شور و ملحقات آن كه شامل آوازهاي دشتي ، افشاري ، بيات ترك و ابوعطا است وسيع ترين مي باشد ولي خود دستگاه شور به تنهايي وسيع ترين دستگاه ايراني نيست .

كلنل وزيري موسيقي دان برجسته دهه هاي اخير معتقد بودند كه دستگاه راست پنج گاه از ملحقات دستگاه ماهور مي توند باشد . دلايل ايشان مجالي در اين نوشتار ندارد چون بحث مفصلي را در پي دارد از حوصله اينن نوشتار خارج است

بحثي پيرامون آوازها و ملحقات دستگاه شور و دستگاه همايون :

جناب ميرزا عبدالله بر اساس فواصل موجود دستگاه شور و با تغيير نت شاهد اين دستگاه ،‌4 آواز ابوعطا،ترك،افشاري و دشتي و با تغيير نت شاهد همايون آواز اصفهان را تدوين نمود .

آواز ابوعطا نت شاهد و حتي محسوس آن درجه دوم شور قرار مي گيرد كه اين درجه دوم شور حتماً داراي علامت ربع پرده است . حالت ابوعطا در بعضي مواقع از درآمد به دستگاه نوا نزديك مي شود ، نمي شود گفت ابوعطا آوازي است حزن آور اما رگه هايي از حزن هم در آن ديده مي شود . گوشه سيخي (sayakhi) و به ويژه سيخي ضربي داراي هيجاني است كه شنونده را سخت تحت تاثير قرار مي دهد . اين هيجان اميدواري را در انسان بيشتر مي كند . گوشه حجاز ابوعطا قرابتي با آواز دشتي دارد . همچنين با اين قرابت باعزال و نهفت نوا هم پديدار ميگردد. گوشه چهارباغ آن داراي پند و اندرز است همچنين اگر به صورت ضربي اجرا گردد نشاط و فرح انگيزي را در انسان نمودار مي سازد .

آواز بيات ترك  حالت ويژه اي را نمي شود در اين آواز بيان نمود تنها مي توان گفت بيات ترك ، بيات ترك است . به نظر اين جانب چنانچه آواز ترك را از ملحقات ماهور بدانيم درست تر مي باشد تا از ملحقات شور . چندين سال قبل اين موضوع را اينجانب براي هنرجويان سنتور خود با ذكر دليل كافي ابراز داشتم اما از بازگو كردن آن در مجامع خودداري نمودم تا اينكه استاد حاتم عسگري هم در برنامه ي آموزش خود كه از راديو فرهنگ برنامه نيستان پخش مي شود هم چنين نظريه اي را ابراز داشتند ، از اين به بعد بود كه اينجانب هم نظريه خود را در مورد آواز بيات ترك در مجامع ابراز داشتم . نت شاهد يا به عبارتي بهتر تونيك آن درجه سوم شور است . گوشه هاي مشتركي با دستگاه ماهور دارد ، از جمله : فيلي ، شكسته ، خسرواني ، همچنين از آواز بيات ترك به راحتي مي شود به گوشه ي عراق افشاري مد گردي كرد .مثنوي ترك از مثنوي هاي رايج در بين مردم عادي مي باشد .

آواز افشاري  ديگر آواز از ملحقات شور است كه جناب ميرزا عبدالله چنين فرموده اند . شاهد يا تونيك آن درجه ي چهارم شور است . ناله و فغان در اين آواز به ويژه در درآمد و جامه دران به خوبي احساس مي شود . اما به گوشه ي عراق كه مي رسد ، انقلابي ديگر در آواز پديد مي آورد . عراق هشدار است ، عراق فرياد است ، عراق نهيب است . اتفاقاٌ چنانچه گوشه عراق را با شروع گوشه نهيب كه در دستگاه نوا است اجرا نماييم تاثير و زيبايي دو چندان پيدا مي كند . رحاب ( رهاوي ) و تخت طاقديس در آن كاملاٌ به دستگاه نوا نزديك مي شود . اصلاٌ بايد گفت افشاري از ملحقات دستگاه نواست . تونيك هر دو يكي است ، درجه چهارم شور .

مثنوي آن كه به مثنوي پيچ معروف است بسار زيبا و در عين حال بسيار مشكل . اهل طريقت مثنوي مولوي را بيشتر در گوشه مثنوي افشاري مي خوانند .

آواز دشتي چهارمين آوازي را كه جناب ميرزا عبدالله از ملحقات دستگاه شور قرار دادند آواز دشتي است . به ظاهر آواز دشتي غمگين است ، تعدادي از گوشه هاي آن از جمله غم انگيز ، دشتستاني مؤيد اين نظر است اما شادترين رنگ ها و چهار مضراب ها و تصنيف ها و همچنين تصنيف هاي حماسي در اين آواز است . عدم درك صحيح ما از دشتي آن را غمگين جلوه مي دهد . گوشه كوچه باغي آن آواز باباشمل ها و قلندر ها در تهران قديم بوده كه حتي اين گوشه به صورت ضرب المثل هم درآمده . سرود وطني اي ايران تصنيف از خون جوانان وطن لاله دميده مؤيد حماسي بودن اين آواز هم هست . قدما يعني در ايران قديم رديف فقط مجموعه يك سري آواز ها كه با شعر توام بوده نبوده است بلكه چهار مضراب و اصولاٌ قطعات ضربي هم جزئي از رديف موسيقي ملي به حساب مآمده . حافظ مي فرمايد :

مغني نواي طرب ساز كن                             به قول و غزل قصه آغاز كن

كه منظور از قول قطعه ضربي به خصوص فرمي از آن كه امروز به نام چهار مضراب ناميده مي شود مي باشد . با اين نگرش شادترين قول ها ( فرم ضربي رديف ) در آواز دشتي است . در آواز دشتي چند برابر همه دستگاهها رنگهاي شاد را موسيقي دانهاي از 200 سال قبل تا امروز ساخته اند .

                                  دستگاه چهارگاه

 

طبق نظر ميرزا عبدالله چهارگاه يكي از هفت دستگاه اصلي رديف موسيقي ايران است. چهارگاه دستگاهي است منحصر به فرد از اين نظر كه مي توان گفت روح فرهنگ ايراني در چهارگاه متجلي است .

از آنجا كه ايرانيان باستان مردماني بودند سخت كوش در زندگي و اين سخت كوشي و عدم راحت طلبي در تمام شئونات زندگي آنها رسوخ پيدا كرده بود روح سلحشوري و جنگاوري با دشمن از ويژگي هاي ايرانيان باستان بوده . موسيقي اين حالات در چهارگاه متجلي است. گوشه هاي درآمد،حصار،رجز(ارجوزه) مؤيد اين نظر است كه گوشه هايي هستند كاملا حماسي اما در كنار اين خصلت عشق هم در اين دستگاه جاي پايي دارد . گوشه ي زابل تمنايي است از عاشق به معشوق و گوشه ي منصوري شايد گلايه ي عاشق است از معشوق .  به هر جهت روح ايراني در دستگاه چهارگاه كاملا هويدا است .

 من به جرات ميگويم اگر كسي ايران را ميخواهد بشناسد بايد موسيقي آن و به خصوص دستگاه چهارگاه را بشناسد . از نظر تئوري و علمي هم هرگاه درجات دوم و ششم گام بزرگ ( ماهور ) ربع پرده كم شود ماهور به چهارگاه تغيير ملودي ميدهد . درجات تونيك آنها يكي است و جالب اين كه چهارگاه هم مانند ماهور از دو دانگ مساوي و يك پرده ميان دانگ تشكيل شده است .

 

 

دو (2/1 پرده) سي (4/5 پرده) (كرن) لا(4/3 پرده) سل (1 پرده) فا (2/1 پرده) مي (4/5 پرده) (كرن)ر ) ۳/۴پرده) دو

 

                 دانگ دوم                    ميان دانگ                     دانگ اول

 

 

بعضي از گوشه هاي دستگاه ماهور‌( راك ها ) حالت چهارگاه را در ابتداي ملودي خود تداعي مي كنند . موسيقي دان هاي قديم معتقد بودند كه گرفتن پرده هاي نوا ،‌راست پنجگاه و چهارگاه براي خوانندگان مشكل است صحيح هم مي باشد چون دستگاه چهارگاه نزديكي ملوديك به دستگاه سه گاه دارد و گوشه هاي آنها در بيشتر موارد اسامي مشترك دارند مانند: زابل،مويه،مخالف،هدي،پهلوي،رجز،حصار .

                    دستگاه سه گاه

 

قبل از پرداختن به كيفيت و چگونگي دستگاه سه گاه لازم است يادآوري مختصري در باب كلمه گاه و پيشوند آن كه از يك شروع و به پنج ختم مي شود بنماييم .

به نظر مي رسد در موسيقي قذيم ايران گاه مفهوم ويژه اي داشته امروزهم گوشه اي به نام دوگاه در بيات ترك همچنين دستگاههاي سه گاه ، چهارگاه ، راست پنج گاه و همين طور گوشه پنجگاه كه در دستگاه راست پنج گاه است موجود مي باشد . استنباط اهل موسيقي بر اين است كه چون اين گاهها از دو تا پنج در موسيقي امروزي ايران است حتماً مقام يك گاه آن در موسيقي قديم وجود داشته چون ما هر چه را شروع به شمارش مي كنيم از يك شروع مي كنيم نه از دو .

راجع به اين موضوع مرحوم مرتضي حنانه در كتاب گام هاي گمشده توضيح فراواني ابراز داشته اند  . حال به بررسي دستگاه سه گاه مي پردازيم . از نظر تئوري اين دستگاه را مي توان از روي دستگاه شور بوجود آورد ، به اين ترتيب كه هرگاه درجه پنجم دستگاه شور را ربع پرده (4/1 پرده ) كم كنيم  و تونيك را درجه دوم شور قرار دهيم دستگاه شور به سه گاه انتقال مي يابد .اين حالت به وسيله محور چنين مي شود ( چنانچه تونيك دستگاه شور را نت سل قرار دهيم . )

 

 

SOL(۱پرده)FA(۱پرده)(بمل) ME(۱/۲پرده)RE (۱ پرده)DO (1 پرده)(بمل)SI (۳/۴ پرده)(كرن)LA ۳/۴ پرده) SOL

 

SOL (۱پرده)FA (۱پرده)  (بمل) ME( ۳/۴پرده)(كرن)RE  (۳/۴ پرده)DO  (۱پرده) (بمل)SI (۳/۴ پرده) (كرن)LA

 

 

چنانچه از محور نوشته شده پيداست در دستگاه سه گاه فاصله نيم پرده وجود ندارد و همينطور دستگاه سه گاه به اصطلاح موسيقي دانها روي ربع پرده بسته مي شود يعني اينكه تونيك آن داراي علامت ربع پرده است و اين علامت به واسطه ي آن است كه تونيك سه گاه چون درجه دوم دستگاه شور است و اين درجه حتماً داراي علامت ربع پرده است و تونيك دستگاه  سه گاه قرار مي گيرد . خصوصيات اين دستگاه چنين است : داراي حزن و اندوه و همچنين در گوشه رجز حالتي حماسي به خود مي گيرد كه اين گوشه را معمولاً از اشعار شاهنامه انتخاب مي كنند از گوشه زابل اين دستگاه به راحتي مي توان به آواز افشاري و گوشه شهناز شور انتقال پيدا نمود . گوشه هاي اين دستگاه و چهارگاه اغلب مشترك بوده و حال و هواي يكساني دارند با اين تفاوت كه حالات حماسي چهارگاه و حالات حزن و اندوه سه گاه در ملودي ها كاملاً پيداست .

 

 

 دستگاه همايون

                                        دستگاه همايون 

 

يكي از هفت دستگاه اصلي موسيقي ايراني به روايت ميرزا عبدالله است . حالت عرفاني ويژه اي دارد . صلابت ، قدرت ، تفكر ، پند و اندرز و خلاصه ويژگي هاي يك انسان كامل در دستگاه همايون نهفته است . به نظر اينجانب روح موسيقي ايراني در دستگاه همايون است . بداهه نوازي كه اولين اصل موسيقي ايراني است در درآمدهاي اين دستگاه به خوبي قابل اجرا ست و نوازنده ي توانا و آگاه به موسيقي رديف و همچنين با تكنيك مي تواند به مدت زمان طولاني در درامدهاي دستگاه همايون بداهه نوازي كند بدون آنكه ملودي تكراري در نوازندگي او پيدا شود . بعضي از گوشه هاي محلي موسيقي نواحي ايران وارد اين دستگاه شده از جمله گوشه بختياري و گوشه دزفولي .

بعضي از نوازندگان كه به نظر اينجانب شايستگي لازم جهت تاثير گذاري مثبت بر هنرجويان موسيقي را ندارند ابراز مي دارند كه فواصل موسيقي ايران قديم غير از اكنون است . اين موضوع بحثي را مي طلبد كه در اين نوشته مجال آن نيست و نتيجه مي گيرند كه فواصل دستگاه همايون در قديم با فواصي امروز يكسان نبوده . بدعتي غلط است كه شايد در نوشتاري ديگر به غلط بودن آن از نظر علمي پرداخته شود .

چنانجه دستگاه همايون را از نت سل بنوازيم فواصل آن با زباني كه هنرجوي تازه رديف نواز آن را درك كند چنين است .

 

SOL (1 پرده) FA (1 پرده)  (بمل) ME( )  2/1 پرده)RE   (1 پرده)DO  (2/1 پرده) (بكار)SI  (4/5 پرده) (كرن)LA )4/3 پرده)  SOL  

 

اين آقايان فواصل را اينگونه تعيين مي كنند .

 

 

SOL (1 پرده) FA (1 پرده)  (بمل) ME( )  2/1 پرده)RE   (1 پرده)DO  (4/3 پرده) (كرن)SI  (1 پرده) (كرن)LA )4/3 پرده)  SOL 

 

چنانچه مشاهده مي شود اختلاف در درجه سوم ( نت سي ) است كه فاصله ي دوم 4/5 و فاصله سوم 2/1 پرده مي باشد . حال آقايان فاصله دوم را 1 پرده و فاصله سوم را 4/3 پرده مي دانند . سوال اين است : با اين فاصله چه فرقي است ميان همايون و مخالف سه گاه از mi)  كرن)؟  كه گوشه مخالف آن با همين فواصل اجرا مي شود . ملودي ارائه شده با فواصل گفته شده آقايان تحقيقا" مخالف سه گاه است كه در دستگاه همايون نواخته مي شود . شنيدن ساز نوازندگان محلي پيش كسوت مؤيد نظريه همايون اولي است نه دومي .

بيات اصفهان به روايت ميرزا عبدالله آواز دستگاه همايون است كه شاهد آن درجه چهارم همايون مي شود ( مثال : همايون سل – اصفهان دو ).

نكته اي كه در دستگاه همايون بسيار جالب است اين كه دستگاه همايون را با دو تونيك پشت سر هم مي توان اجرا كرد. با اين تفاوت كه درجه سوم زير تونيك آن تغيير مي كند  . چنانچه فاصله دوم زير تونيك را 2/1 پرده فرض كنيم تونيك، درجه دوم زير تونيك است و چنانچه فاصله دوم زير تونيك را 4/3 پرده فرض كنيم تونيك همايون هماني است كه تونيك شور است.

 

 ( نت شروع هر گام يا مايه را تونيك مي گويند.)

 

SOL (1 پرده) FA (1 پرده)  (بمل) ME( )  2/1 پرده)RE   (1 پرده)DO  (2/1 پرده) (بكار)SI  (4/5 پرده) (كرن)LA )4/3 پرده)  SOL

 

 

SOL (1 پرده) FA (1 پرده)  (بمل) ME( 2/1 پرده)RE   (1 پرده)DO  (2/1 پرده) (بكار)SI  (4/5 پرده) (كرن)LA )4/3 پرده)  SOL (1 پرده) FA (تونيك) ( 2/1 پرده) (بكار) ME

 

 

SOL (1 پرده) FA (1 پرده)  (بمل) ME( 2/1 پرده)RE   (1 پرده)DO  (2/1 پرده) (بكار)SI  (4/5 پرده) (كرن)LA )4/3 پرده) (تونيك)  SOL (1 پرده) FA ( 2/1 پرده) (كرن) ME

 

حالات اصفهان غم است اما غم عشق و غم فراق . غمي كه بسيار شيرين است . بعضي از موسيقي دانان گوشه شوشتري را يك آواز مستقل در دستگاه همايون مي دانند اما اكثريت موسيقي دانان شوشتري را يك گوشه در اين دستگاه مي دانند .

تصویری شگفت‌انگیز از قلب انسان

دانش > پزشکی  - آنژیوگرافی قلب سالم، رگ‌های خونی قلب را با دقتی بی‌نظیر به تصویر کشیده است.

در این تصویر آنژیوگرافی از قلب انسان، رگ‌های خونی با بیشترین جزئیات ممکن به تصویر کشیده شده‌اند. برای تهیه این آنژیوگرام یا رگ‌نگاری پرتوی ایکس، پزشکان نخست مایع رنگینه کدر و خاصی را به بیمار تزریق می‌کنند. این ماده رنگینه، مانع از عبور پرتوهای ایکس می‌شود و درنهایت، تصویری دقیق از رگ‌های خونی قلب بدست می‌آید، بخصوص سرخ‌رگ‌های اکلیلی بزرگ راست و چپ قلب.

رگ‌های باریک نشان‌دهنده وجود بیماری‌های انسداد شرایین اکلیلی قلب است و انسداد هر یکی از شریان‌های اکلیلی منجر به حمله قلبی خواهد شد. پزشکان با تکیه به این تصاویر تابش ایکس می‌توانند بهترین درمان ممکن را انتخاب کنند.

مسعود شعاري/ در سايه باد

مسعود شعاري نوازنده سه‌تار
يكي از موزيسين‌هايي است كه در
سال‌هاي اخير در مسير تغيير و
تفاوت گام برداشته و سعي كرده
است با استفاده از تركيب‌هاي
صوتي جديد به فضايي متفاوت
دست پيدا كند (click here)

شعاری در آخرين آلبوم خودش كه «در سايه باد» نام دارد سعي كرده است اين مسير را با تفاوت‌هاي بيشتر نسبت به گذشته ادامه دهد. «در سايه باد» مجموعه‌اي از كنسرت‌هاي گروه موسيقي همساز بين سال‌هاي 82 تا 85 است كه به صورت لوح فشرده از سوي موسسه آواي باربد منتشر شده است. برای گوش کردن: click here

مسعود شعاری موسیقی را از 13 سالگی با سنتور و بعد با سه تار شروع کرد. بخش‌هایی از ردیف تار را با محمدرضا لطفی آموخت و از سال 1367 نزد حسین علیزاده، علی اصغر بهاری، مهدی کمالیان و... نواختن سه تار را ادامه داد و با موسیقی دستگاهی ایران آشنا شد. گواه این آشنایی، آلبوم‌های «شباهنگ»، «سه تار نوازی سنتی» و «کاروان صبا» است که به شیوه سه‌تار نوازی قدما نواخته شده‌اند.

مسعود شعاري بعد از گذر از رديف و وفاداري‌هايش به موسيقي ايراني، با انتشار آلبوم انتظار، راه جديدش را آغاز كرد. در ادامه با انتشار آلبوم پرطرفدار سير و تغيير نوع صدادهي اركستر اين مسير شتاب بيشتر مي‌گرفت و حالا با آلبوم «در سايه باد» شكل ديگري را تجربه مي‌كند.

این نوازنده سه تار با اشاره به اینکه آلبوم حاضر در حیطه موسیقی سنتی ودستگاهی نیست می گوید: "به دلیل گستردگی وسائل ارتباط جمعی و برقراری ارتباط نزدیک بین فرهنگ های مختلف ،نوعی دیگر از موسیقی که می توان از آن به عنوان "موسیقی تجربی" یاد کرد وجود داردکه این نوع موسیقی نه مبتنی بر سنت است و نه داعیه تغییر و دگرگونی در میراث های گذشته موسیقی را دارد بلکه نتیجه گفتمان موسیقی بین دو فرهنگ همراه با تلاش برای درک و شناخت کامل تری از هر دوی آنهاست. این امر خود سبب پدید آمدن نوعی نگاه ویژه در موسیقی شده است که صرفا از سنت های موسیقی به عنوان ابزاری برای بیان و ایجاد ارتباط موسیقی استفاده می کند؛ به همین دلیل آلبوم درسایه باد با این دید و تفکر پدید آمده است و هرگز در حیطه موسیقی کلاسیک ایران می گنجد."

اين آلبوم با همكاري گروه همساز و نوازندگاني مانند درشن آنند (طبلا)، آنتوني اروين (ساكسيفون)، وصال عربزاده (سه‌تار)، پژهام اخواص(تنبك، دمام، كوزه) علي سجادي (عود)، سيامك صالحي و تهمينه شهسواري (سه‌تار)، نيما جوزي (ني)، سينا شعاري (درامز)، آرش ميتويي (گيتار الكتريك) و مسعود شعاري به عنوان آهنگساز و سرپرست گروه و نوازنده سه‌تار ساخته شده است.

لازم به ذكر است ، آلبوم شباهنگ ، البوم سه تار نوازي سنتي ، ‌‏آلبوم كاروان صبا ، آلبوم انتظار ، آلبوم سير ، كتاب گنجينه سه تار، كتاب كاروان صبا ، كتاب سير و همچنين برگزاري كنسرتهاي متعدد با هنرمندان و خوانندگان مختلف از جمله شهرام ناظري در داخل و خارج كشور در كارنامه هنري اين آهنگساز وجود دارد .

 

               

اختصاصی موسیقی ما؛
کنسرت مشترک مسعود شعاری و جاوید افسری‌راد در مادريد برگزار شد

موسیقی ما - احمد طاهری (مادرید): کنسرت مشترک مسعود شعاری نوازنده‌ی برجسته سه‌تار و جاوید افسری‌راد سنتور‌نواز ارزنده شنبه شب درمادريد برگزار شد.در این کنسرت که توسط کانون فرهنگی پرسپولیس برنامه‌ریزی شده بود، سینا شعاری با عود و نیراج کومار Niraj Kumar طبلا‌زن هندی نیز سه‌تار وسنتور را همراهی کردند.

در کنسرت مادرید برای اولین بار مسعود شعاری از اساتید به‌نام سه‌تار ایران و جاوید افسری‌راد آهنگساز مقیم نروژ که در سال‌های اخیر موفقیت‌های چشم‌گیری داشته، در کنار یکدگیر قرار گرفتند.

مرکز فرهنگی بوئنا ویستا Buenavista وابسته به شهرداری مادرید میزبان این کنسرت بود و سالن آن را ایرانیان مقیم مادرید و خارجیان علاقه‌مند به فرهنگ ایران پر کرده بودند.

گرایش مسعود شعاری به اجرا و عرضه موسیقی‌های چند فرهنگی و تجربه افسری‌راد در آثار تلفیقی سبب شد تا در مادرید مجموعه‌ایی دل‌نشین از موسیقی ایرانی، هندی و آسیای مرکزی اراته شود. شعاری نه‌تنها اجرای متعددی را همراه نوازندگان هندی وآسیای مرکزی داشته بلکه بارها همراه با سازندگان و نوازندگان موسیقی مدرن وپست مدرن غربی به روی صحنه رفته یا آثاری را ضبط کرده است.

افسری‌راد نیز حدود 10 سال پیش 11 نوازده از قاره‌های مختلف را در نروژ گردهم آورد و دو سال پیش نیز گروه بین‌المللی مولانا (رومی) را مرکب از چند تن از هنرمندان برجسته ایرانی و اروپایی بنیان نهاد.

در ابتدای این برنامه مسعود شعاری در سخنان کوتاهی گفت که روح پیوند فرهنگ‌ها بر قطعات پیش‌بینی شده برای کنسرت امشب حاکم است. او تصریح کرد که در دنیا هنر هنرمندان ملل گوناگون در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند چون هنر مرز نمی‌شناسد و هنرمندان با مرزها از یکدیگر فاصله نمی گیرند.

کنسرت مادرید با دو‌نوازی سه‌تار و طبلا و اجرای قطعه «سیر» ساخته مسعود شعاری آمیخته با بداهه نوازی آغاز شد . پس از آن یکی از آثار« شیوکومارشاما» نوازنده بنام سنتور هندی در قالب گروه نوازی به اجرا درآمد. اجرای یک قطعه هفت ضربی ساخته سینا شعاری ادامه برنامه را به خود اختصاص داد و پایان بخش قسمت اول کنسرت، گروه نوازی درگوشه «سوز و گداز» بود.

بخش دوم برنامه با بداهه‌نوازی جاوید افسری‌راد در دستگاه نوا آغاز گرفت و سپس جای خود را به قطعه «زنده شدم» و چهار مضراب ساخته این هنرمند داد. در ادامه برنامه نیز یک ملودی از شجاعت‌خان نوازده شهیر سیتار هندی و نغمه تاجیکی «حیلیت راها کن» در قالب گروه نوازی به اجرا درآمد.

تسلط و تکنیک خیره کننده مسعود شعاری و فضا‌سازی و ظرافت جاوید افسری‌راد و همراهی مطلوب سینا و نیراج بارها حاضران در سالن «بوینا ویستا» را در طول کنسرت به تحسین وا داشت. «لوئیس ماسا نارز» از برنامه ریزان مراکز فرهنگی شهر مادرید در باره این کنسرت هنرنمایی شعاری و افسری‌راد را ستایش کرد و جنبه چند فرهنگی برنامه را بسیار ارزنده توصیف کرد.

مسعود شعاری درباره برنامه مادرید گفت که با توجه به ویژگی‌های سازهای سنتور و سه‌تار تاکنون این دو ساز کمتر کنار هم قرار گرفته‌اند اما تجربه مادرید نشان داد که امکان همراهی این دو ساز برای اجراهای زیبا وجود دارد. شعاری از افسری راد به عنوان آهنگساز مبتکر و نوازنده‌ایی توانا نام برد و همنوازی با وی را جذاب خواند.
آقای شعاری تصریح کرد که این نوازنده سنتور، موسیقی اصیل ایرانی را با اندیشه و طرحی ویژه عرضه می‌کند که قابل توجه است.

افسری‌راد نیز از اجرای اولین کنسرت خود با مسعود شعاری ابراز خشنودی کرد. وی گفت که از ویژگی‌های آقای شعاری این است که از نوازندگان طراز اول کشور به حساب می‌آید و در عین حال همواره دیدگاه بازی برای پذیرش موسیقی فرهنگ‌های دیگر و نزدیکی به آنها برخوردار بوده است.

 

		محمد معتمدي (آواز) متولد دوم مهر 1357 کاشان فارغ التحصيل رشته کارگرداني فرا گيري آواز و همچنين ساز ني را از سنين کودکي و نوجواني آغاز نمود. از حدود سال 1376 شروع به فراگيري شيوه آواز مرحوم سيد حسين طاهر زاده نزد هنرمند ارجمند حميدرضا نوربخش نمود. همچنين به موازات آن به سبب علاقه اي که به شيوه آواز تاج اصفهاني داشت از ممارست در آن شيوه نيز کوتاهي نکرد و در اين راه ازراهنمايي هاي آقايان علي اصغر شاهزيدي و مرحوم دکتر حسين عمومي نيز بي بهره نماند. تا کنون با گروه هاي متعددي همکاري نموده که از جمله آنها مي توان به گروه خورشيد به سر پرستي مجيددرخشاني و نيز گروه همنوازان شيدا به سر پرستي استاد محمد رضا لطفي اشاره نمود. از سوابق وي ميتوان به اين موارد اشاره کرد: کنسرت بداهه خواني در تأ تر شهر پاريس (تأ تر دولاويل) شرکت در فستيوال شانگهاي چين اجراي کنسرت در کاخ تاريخي ورساي پاريس اجراي کنسرت در مقر يونسکو در پاريس اجراي کنسرت در تأ تر رازا در اوترخت هلند و تروپن تأ تر آمستردام و شهرهاي روتردام و ميدل بروخ هلند اجراي کنسرت مشترک به همراه ارکستر کنسرواتوار موسيقي رم در ايتاليا اجراي کنسرت در مادريد اسپانيا شرکت در فستيوال جهاني صوفي در پاکستان و دريافت لوح و تنديس فستيوال. تأسيس گروه همنوازان مهر با ياري بهراد توکلي. آخرين فعاليت وي اجراي کنسرت به همراه گروه شيدا در ارديبهشت 87 ( تالار بزرگ وزارت کشور) و انتشار آلبوم "وطنم ايران" به سرپرستي و آهنگسازي استاد محمد رضا لطفي ميباشد.
		بهراد توکلي-مدير گروه (سه تار) متولد 1351- تهران فارغ التحصيل رشته موسيقي دانشگاه هنر استادان:مسعود شعاَري؛ بهروزهمتي ودوره تخصصي نزد استاد محمدرضا لطفي مدير وازموسسان گروه خورشيد به سرپرستي مجيد درخشاني و همکاري با گروه خورشيد1384 تا 1386 اجراي بيش از 30 کنسرت در داخل و خارج کشور از جمله دومين فستيوال سران شانگهاي در چين؛ اجرا در کاخ ورساي و مقر يونسکو در پاريس نوازندگي در آلبومهاي منتشر شده گروه خورشيد ارايه بيش از 30 مقاله درمجلات تخصصي موسيقي عضو شوراي نويسندگان ماه نامه تخصصي موسيقي فرهنگ و آهنگ تدوين نظريه رفتار شناسي در آناليز رديف موسيقي ايران مدير کنسرت استاد محمدرضا لطفي در کاخ نياوران تيرماه 86 و گروه شيدا در وزارت کشور ارديبهشت 1387
		پويا سرايي (سنتور) متولد 1362 تهران فارغ التحصيل کارشناسي ارشد از دانشگاه هنر هنر را نزداساتيدي چون فرامرز پايور؛ حسين عليزاده؛ جواد بطحايي و داريوش طلايي فرا گرفت. صاحب بيش از 50 مقاله با موضوعات نقد موسيقي فلسفه هنر؛زيبايي شناسي؛ موسيقي شناختي؛منتشر شده در فصلنامه ها؛ جرايد؛ ماهنامه هاي تخصصي هنري- موسيقايي؛ ارايه دهنده پنج مقاله در کنفرانسهاي داخلي و خارجي با موضوعات فلسفه؛ فلسفه هنر و زيبايي شناسي. نفر برگزيده نه دوره متوالي جشنواره فجر( 1374 تا 1381) در سه گروه سني در تکنوازي سنتور؛سابقه همکاري با گروه هايي چون: دستان(آلبوم به نام گل سرخ/متبسم-عقيلي) ؛ ايل؛ روي در آفتاب(چراغي/قرباني) ماه(مجيد درخشاني) ؛ خنيا ؛ نهفت ؛ شورانگيز.
		پديده احرار نژاد (تار) متولد 1356 تهران فارغ التحصيل هنرستان موسيقي. کارشناسي ارشد موسيقي از دانشگاه هنر نوازندگي تار را نزد اساتيدي چون بهروز همتي؛هوشنگ ظريف و حسين عليزاده تکميل نمود.وي در دو دوره جشنواره فجر و دانشجويي به عنوان نفر برگزيده شناخته شد. او در سال 1377 با همکاري خود در ارکستر ملي پا به عرصه حرفه اي خود نهاد و همکار خود را در ارکستر بانوان و ملي در صدا و سيماو کنسرتهاي مختلف در داخل و خارج کشورادامه داد. از کارهاي او ميتوان مجموعه "معرفي هنر مندان جوان" (زير نظر استاد عليزاده) و "همنوايي عاشورا" نام برد.
		آوا ايوبي (بم تار) متولد1357 تهران فارغ التحصيل هنرستان موسيقي دختران فارغ التحصيل از دانشکده هنر و معماري. وي نوازنگي تار رادر هنرستان نزد هنر مند ارجمند بهروز همتي آغاز کرد و در ادامه از محضر اساتيدي چون داريوش پير نياکان؛ داريوش طلايي و حسين عليزاده بهره مند گرديد. وي همچنين با ارکستر هاي متعدد موسيقي از جمله ارکستر ملي ايران به سرپرستي فرهاد فخرالديني؛ ارکستر بانوان صداو سيما و... همکاري دارد و تا کنون کنسرتهاي متعددي در داخل و خارج ايران اجرا نموده است و در ضبط مجموعه هاي موسيقي فراواني به عنوان نوازنده همکاري داشته است.
		ترگل خليقي (رباب) متولد 1366 تهران شروع آموزش موسيقي و تار از سال 1377 در هنرستان موسيقي او دوره هاي آموزشي تار را نزد استادان هوشنگ ظريف و محمود بهروز فرا گرفت. پس از فارغ التحصيلي از هنرستان وارد دانشگاه عالي موسيقي گرديد وبه تکميل آموخته هاي خود نزد محسن نفر پرداخت.او تا کنون کنسرتهاي متعددي را در کشور هاي متعدد به اجرا در آورده و در ضبط آثار موسيقايي متعددي همکاري نموده است.
		بهناز بهنام نيا (عود) متولد 1361 تهران فارغ التحصيل دوره کارشناسي رشته موسيقي از دانشکده هنر و معماري. وي رديف ميرزا عبداله و رپرتوار قطعات ضربي موسيقي دستگاهي را ابتدا نزد مسعود شعاري با ساز سه تار و سپس نزد محمد فيروزي با ساز عود فرا گرفت. همچنين در ادامه از محضر داريوش پيرنياکان نيزبهره مند گرديد. او اکنون به فرا گيري موسيقي دستگاهي ايران نزد استاد ارجمند محمد رضا لطفي مشغول مي باشد. وي با گروه هاي موسيقي کنسرتهاي متعدد داخلي و خارجي اجرا نموده و در حال حاضر عضو گروه بانوان شيدا مي باشد.
		علي مسعودي (تمبک) متولد 1352 تهران فارغ التحصيل رشته مکانيک از دانشگاه فني تهران و رفلکسو تراپي دانشگاه تهران هنر آموخته نزد اساتيدي چون کامبيز گنجه اي؛ مهدي اصفهاني؛ بهمن رجبي؛ مينو صداقت کيش؛ بيژن کامکار؛ احمد خاک طينت و فرهاد عندليبي. عضو ارکستر کردي؛ تمبور و کوبه اي صدا و سيما. همکاري با ارکستر سمفونيک تهران به رهبري مجيد انتظامي- همکاري باارکستر ملي ايران به رهبري فرهاد فخر الديني- همکاري با ارکستر سمفونيک صدا و سيما و نيز گروه هاي نغمه؛ کيميا؛ مزامير و... وي همچنين مولف دو کتاب آموزشي براي دف و تمبک مي باشد.
		شهريار نظري (دف) متولد 1362 تهران در کودکي نواختن دف را نزد پدر آغاز نمود و سپس بصورت حرفه اي تحت تعليم اساتيدي چون مسعود حبيبي قرار گرفت. وي تا کنون با گروه هاي متعددي چون همنوايان صلح؛ خروش؛ مضراب؛ و گروه همنوازان شيدا به سر پرستي استاد محمد رضا لطفي همکاري داشته است که حاصل آن کنسرت هايي در ايران و ساير کشور ها بوده که ميتوان از فستيوال شانگهاي چين و بزرگداشت مولانا در مقر يونسکو و نيز در روسيه نام برد. دريافت تقدير نامه از يونسکو در دسامبر سال 2006 و همکاري در ضبط آلبومهاي آسمانه(مجيد درخشاني) و وطنم ايران( اثر استاد محمد رضا لطفي با صداي محمد معتمدي).
		سعيد دولت زارعي (ني) متولد 1359 قزوين فارغ التحصيل رشته موسيقي از دانشگاه هنر از سال 1376 فراگيري ساز ني را در قزوين نزد آقايان رهنما و چگيني آغاز نمود. از سال 1381 با ورود به دانشگاه هنر از محضر هنرمند ارجمند آقاي عبدالنقي افشار نيا بهره مند گرديد. کنسرتهاي متعددي در کارنامه هنري وي ميباشد که از آن جمله به اين موارد ميتوان اشاره کرد. کنسرت به مناسبت بزرگداشت مولانا در يونسکو پاريس اجراي کنسرت در فستيوال شمال اروپا (گوتنبرگ سوئد) اجراي کنسرت بزرگداشت رودکي در يونسکو پاريس حضور در دوره هاي مختلف موسيقي فجر وکسب مقام دوم در جشنواره موسيقي جوان فجر 1383 نوازندگي در آلبومهاي مختلف موسيقي ايراني.

استاد مسعود شعاری

   نوشته شده توسط: مهدی اردلان  شاگرد استاد   نوع مطلب :اساتید نوازده تار و سه تار ،

ارسال به

مسعود شعاری از نوازندگان برجسته حال حاضر با ساز تخصصی سه‌تار می‌باشد. وی آشنا به مکاتب مختلف سه‌تارنوازی قدما شامل ابوالحسن صبا، سعید هرمزی، یوسف فروتن و احمد عبادی می‌باشد و نزد اساتید بزرگی چون محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، داریوش طلایی و دیگران به هنرآموزی پرداخته‌است. وی علاوه بر آنکه شیوه قدما را می‌داند در موسیقی امروز دست به نوآوری زده و تجربیات خوبی در زمینه موسیقی تلغیقی بدست آورده‌است. او از بزرگ‌ترین تک‌نوازان و بداهه‌نوازان ساز سه‌تار به شمار می‌رود. مسعود شعاری با هنرمندان داخلی و خارجی بسیار زیادی همکاری نموده و در آموزشگاهش - همساز- شاگردان بسیاری پرورده است.

 زندگی‌نامه
مسعود شعاری در سال ۱۳۴۰ در تهران متولد شد. موسیقی را از کودکی و با فراگیری سنتور نزد منیژه علی‌پور آغاز کرد. سپس نزد داریوش طلایی به فراگیری سه‌تار پرداخت و از سال ۱۳۶۱ آموزش ردیف موسیقی ایران و فراگیری تار را نزد محمدرضا لطفی آغاز نمود. همچنین قطعات بسیاری از موسیقی قدما را نزد استاد اصغر بهاری آموخت. وی سپس به کمک اساتیدی چون استاد مهدی کمالیان و محمود هاشمی به پژوهش و بازسازی مکاتب سه‌تار نوازی قدما نظیر صبا، هرمزی، فروتن ، عبادی و غیره پرداخت که دو آلبوم شباهنگ و کاروان صبا حاصل این دوره از فعالیت اوست. او در آلبوم شباهنگ قطعاتی از موسیقی قدما را در سه‌گاه و اصفهان تنظیم و اجرا نمود که بسیار مورد توجه قرار گرفت.این قطعات شامل آثار استادانی چون استاد اصغر بهاری، رکن‌الدین‌خان مختاری، یوسف فروتن و سعید هرمزی بود. همچنین او در آلبوم کاروان صبا قطعات استاد ابوالحسن صبا را با شیوه اجرایی مختص سه‌تار تنظیم کرد و خود به اجرای آنها پرداخت.

مسعود شعاری همچنین به امر آموزش نیز پرداخت و با تاسیس مرکز آموزشی همساز شاگردان بسیاری تربیت کرده‌است.

او در ادامه مسیر نوازندگی اش دست به تجربیاتی در موسیقی تلفیقی زد که تاکنون منجر به خلق سه آلبوم انتظار، سیر و در سایه باد شده است. در این آثار وی تلاش کرده است تا گفتگویی شنیدنی میان سه‌تار و سازهای غیر ایرانی ایجاد کند.

 آلبوم‌ها
در سایه باد،2007، موسیقی تلفیقی با همراهی آرش میتویی، موسسه آوای باربد
سیر،2001، موسیقی تلفیقی با همکاری کریستف رضاعی، نشر هرمس
نیایش، 2000، اجرا با گروه Axiom of Choice
راز و نیاز، 1998، اجرا با گروه عارف، موسسه ماهور
انتظار،1997، موسیقی تلفیقی (دونوازی سه‌تار و طبلا)، موسسه آوای شیدا
یادواره استاد برومند، 1995، اجرا با گروه شیدا، موسسه آوای شیدا
کاروان صبا،1995، تنظیم و اجرای آثار ابوالحسن صبا برای سه‌تار، انتشارات سروش
شباهنگ،1992، سه‌تار نوازی به شیوه قدما، انتشارات سروش
کتاب‌ها
گنجینه سه‌تار، بازسازی آثار قدما و تنظیم برای سه‌تار، موسسه فرهنگی سرای اهل هنر
کاروان صبا، مجموعه قطعات استاد ابوالحسن صبا تنظیم برای سه‌تار، انتشارات سروش
سیر، محموعه قطعاتی برای سه‌تار

کنسرت برف‌خوانی تاريخ :  31 شهریور و اول مهر 1389 محل برگزاري : تالار وحدت تهران ساعت : 21 قيمت :15، 20، 25 و 30 هزار تومان خرید بلیت: موسیقی ما: 22955747 (تحویل در محل) پاسداران، .میدان هروی، خیابان وفامنش، خیابان جوانشیر، واحد‌های تجاری ساختمان پزشکان فارابی، کانون فیلم هشت‌و‌نیم ********************** در اين کنسرت پدرام فريوسفي مايستر ارکستر کوراتت زهي غربي پارسه است که در بخش نخست کنسرت به اجراي برنامه خواهند پرداخت. در بخش نخست علي قمصري به عنوان نوازنده تار، مصباح‌قمصري با سازهاي کوبه‌اي و محمد معتمدي به‌عنوان خواننده درکنار کوراتت زهي پارسه روي صحنه حضور خواهند داشت. اعضاي ديگر کوارتت زهي پارسه را آيدين احمدي نژاد،ميثم مروستي و سامان ثميني تشکيل مي‌دهند. تقدم و تاخر دو بخش کنسرت به گونه‌اي است که بخش نخست حال وهواي موسيقي غربي دارد و به مرور به موسيقي ايراني در بخش دوم نزديک مي‌شود. سهراب پورناظري نيز مايستر سازهاي زهي در گروه سازهاي ايراني است که در بخش دوم اجرا روي صحنه مي‌رود. همچنين همايون نصيري،حميد قنبري و حسين رضايي‌نيا نيز در بخش دوم کنسرت در گروه سازهاي کوبه‌اي حضور خواهند داشت. اعضاي ديگر گروه سازهاي ايراني اين کنسرت را سينا علم ، مصباح قمصري، اسحاق چگيني ، نوشين پاسدار ،اصغر عربشاهي ، حسنا پارسا، بهنوش بهنام نيا، اميرپورخلجي، ميلاد محمدي، اميد توفيقي ، بهزاد حسن زاده،عليرضادريائي، شقايق بختياري، آوا ايوبي و خورشيد دادبه تشکيل مي‌دهند. خوانندگي اين کنسرت را محمد معتمدي به عهده دارد.اشعار قطعات اين کنسرت از مولانا؛ شفيعي کدکني؛ مهدي اخوان ثالث و حسين منزوي انتخاب شده‌است.

قطعه سیمرغ آخرین اثر حمید متبسم به خوانندگی همایون شجریان و اجرای ارکستر بزرگ سازهای ملی به رهبری محمرضا درویشی در روزهای هفتم تا نهم مرداد ماه در استادیوم تنیس ورزشگاه انقلاب تهران برگزار خواهد شد و فروش بلیت این برنامه از ساعت ده صبح روز دوشنبه چهارم مرداد در سایت www.shajarianconcert.com و سه مرکز فروش بلیت آغاز خواهد شد.به گزارش سایت موسیقی ما به نقل از روابط عمومی پروژه سیمرغ؛ تصنیف این اثر که برای ارکستر بزرگ سازهای ملی ایران٬ گروه کر و خواننده نوشته شده حدود پنج سال به طول انجامیده و مراحل تمرین ارکستر با حضور حدود چهل نوازنده و خواننده از آبان ماه سال گذشته آغاز شده است.

اولین اجرای سیمرغ در روزهای هفتم تا نهم مرداد در استادیوم تنیس مجموعه ورزشی انقلاب به روی صحنه خواهد رفت. در این اجراها ارکستر سازهای ملی به همراهی گروه کر و رهبری محمدرضا درویشی و خوانندگی همایون شجریان ابتدا قطعه سیمرغ را اجرا خواهند کرد. این قطعه در شش قسمت داستان زال و سیمرغ را روایت خواهد کرد. این قطعه با دیباچه‌ای برای ارکستر و گروه کر آغاز شده و دربخش دوم که «زادن زال» نام دارد؛ داستان تولد زال نقل می‌شود. در بخش‌های بعدی این قطعه که به ترتیب «سام و زال»٬ «سیمرغ و زال» و «بازگشت زال» نام دارد٬ داستان زندگی زال و رهاشدن او در البرز کوه٬ مراقبت سیمرغ از او و رشد و نمو زال نقل می‌شود تا جایی که زال جوانی برومند بدل شده و آوازه‌اش به سام نریمان می‌رسد و پدر شرمگین از رها کردن فرزند در پی یافتن او می‌شتابد و فرزند عمل نکوهیده پدر را می‌بخشد.

نج قسمت نخست سیمرغ در مایه‌های چهارگاه٬ همایون٬ ماهور و آواز اصفهان تصنیف شده ولی در بخش پایانی قطعه٬ ارکستر به نوا تغییر کوک داده تا داستان عاشقانه «رودابه و زال» به زبان موسیقی و آواز نقل شود. پایان با شکوه قطعه سیمرغ در هم‌آوایی همایون شجریان٬ گروه کر و ارکستر قطعاً یکی از به یادماندنی‌ترین لحظات در خاطرات علاقه‌مندان به موسیقی درج خواهد شد.

حمید متبسم درباره آخرین اثر خود که در نوع خود اثری منحصر به فرد است می‌گوید: «دستمايه‌ی قطعه «سيمرغ» داستان زندگي زال است كه فردوسي در اين داستان نه تنها به حماسه پهلواني‌ها پرداخته بلکه به نکات ظريف و راهنماي زندگي انسان مانند سرنوشت، گذشت و عشق نيز اشاره کرده است و تاکيد «سيمرغ» نيز درست بر اين دغدغه‌هاست و در واقع همين‌جاست که «سيمرغ» به‌عنوان يک قطعه موسيقي راهش را از ديگر آثار موسيقي آوازي ايران و ديگرآثار خود من نيز جدا مي‌کند.».

آهنگساز سیمرغ شاهنامه فردوسي را بهترين و بالاترين هدف براي پديد آوردن این اثر می‌داند: «من سال‌ها به تصوير کردن موسيقایی حماسه‌های شاهنامه فکر کرده‌ام و برای شروع کار نياز به تجربه و جسارت قدم گذاشتن به يک چنين راهي داشتم.»

پیش از قطعه سیمرغ٬ ارکستر بزرگ سازهای ملی قطعه «ونوشه» که اثری است برای سه تار و ارکستر را می‌نوازد. این اثر اولین اثر «حمید متبسم» است که در سال 1369 به رشته تحریر درآمده و در آلبوم «بامداد» ارایه شده است. این اولین اجرای صحنه‌ای از ونوشه محسوب می‌شود که خود آهنگساز در نقش تکنواز سه‌تار حاضر خواهد بود.

ارکستر بزرگ ساز‌های ملی «سیمرغ» با حضور نوازندگان برجسته و جوانی همچون «سینا جهان‌آبادی» نوازنده کمانچه و مایستر ارکستر٬ «آزاد میرزاپور» نوازنده تار٬ «پاشا هنجنی» نوازنده نی٬ «علی پژوهشگر» نوازنده بربت٬ «رضا آبایی» نوازنده قیچک٬ «پویا سرایی» نوازنده سنتور و «لوریس هویان» سرپرست گروه کر کار خود را از آبان سال گذشته آغاز کرده‌اند و تا کنون بیش از بیست جلسه تمرین با هدایت محمدرضا درویشی انجام داده‌اند. از دیگر اعضای این گروه می‌توان به پویان بیگلر٬ آذر زرگریان٬ سیاوش برهانی٬ پدیده احرار نژاد و سحر سخایی نوازندگان تار٬ مسلم علی‌پور٬ سینا اعلم٬ علیرضا دریایی٬ مهرنوش بهنام‌نیا٬ سهیل صادقی نوازندگان کمانچه٬ مرجان راوندی و مسعود عابدینی نوازندگان بربت٬ شیما شاه‌محمدی و سمانه باروتی٬ حامد افشاری و بیتا قاسمی نوازندگان قیچک و قیچک باس٬ جلال پورسعید٬ آوا ایوبی و ترگل خیلیقی نوازندگان تارباس و نیما خادم‌لو٬ مازیار یونسی٬ مهیار تهماسبی٬ سایه صدیفی٬ گلاره وزیری‌زاده٬ شقایق نیری و آفتاب درویشی خوانندگان گروه کر یاد کرد. مدیریت این ارکستر به عهده «بهرنگ تنکابنی» است.

این کنسرت توسط شرکت دل‌آواز برگزار می‌شود و علاقه‌مندان می‌توانند از ساعت ده صبح روز دوشنبه چهارم مرداد با مراجعه به سایت www.shajarianconcert.com بلیت تهیه کنند. گفتنی است مرکز رایساز٬ پشتیبانی سایت فروش بلیت (7- 88727046) آماده پاسخگویی به مشکلات فروش آنلاین بلیت کنسرت و همچنین رزور تلفنی بلیت است. همچنین مرکز موسیقی بتهوون (9-88313868)٬ مرکز موسیقی ققنوس (22728007 – 22738007) و فروشگاه کافه کهن (6-88814495) نیز آماده ارایه بلیت به علاقه‌مندان هستند. قطعه سیمرغ آخرین اثر حمید متبسم به خوانندگی همایون شجریان و اجرای ارکستر بزرگ سازهای ملی به رهبری محمرضا درویشی در روزهای هفتم تا نهم مرداد ماه در استادیوم تنیس ورزشگاه انقلاب تهران برگزار خواهد شد و فروش بلیت این برنامه از ساعت ده صبح روز دوشنبه چهارم مرداد در سایت www.shajarianconcert.com و سه مرکز فروش بلیت آغاز خواهد شد.به گزارش سایت موسیقی ما به نقل از روابط عمومی پروژه سیمرغ؛ تصنیف این اثر که برای ارکستر بزرگ سازهای ملی ایران٬ گروه کر و خواننده نوشته شده حدود پنج سال به طول انجامیده و مراحل تمرین ارکستر با حضور حدود چهل نوازنده و خواننده از آبان ماه سال گذشته آغاز شده است.

اولین اجرای سیمرغ در روزهای هفتم تا نهم مرداد در استادیوم تنیس مجموعه ورزشی انقلاب به روی صحنه خواهد رفت. در این اجراها ارکستر سازهای ملی به همراهی گروه کر و رهبری محمدرضا درویشی و خوانندگی همایون شجریان ابتدا قطعه سیمرغ را اجرا خواهند کرد. این قطعه در شش قسمت داستان زال و سیمرغ را روایت خواهد کرد. این قطعه با دیباچه‌ای برای ارکستر و گروه کر آغاز شده و دربخش دوم که «زادن زال» نام دارد؛ داستان تولد زال نقل می‌شود. در بخش‌های بعدی این قطعه که به ترتیب «سام و زال»٬ «سیمرغ و زال» و «بازگشت زال» نام دارد٬ داستان زندگی زال و رهاشدن او در البرز کوه٬ مراقبت سیمرغ از او و رشد و نمو زال نقل می‌شود تا جایی که زال جوانی برومند بدل شده و آوازه‌اش به سام نریمان می‌رسد و پدر شرمگین از رها کردن فرزند در پی یافتن او می‌شتابد و فرزند عمل نکوهیده پدر را می‌بخشد.

نج قسمت نخست سیمرغ در مایه‌های چهارگاه٬ همایون٬ ماهور و آواز اصفهان تصنیف شده ولی در بخش پایانی قطعه٬ ارکستر به نوا تغییر کوک داده تا داستان عاشقانه «رودابه و زال» به زبان موسیقی و آواز نقل شود. پایان با شکوه قطعه سیمرغ در هم‌آوایی همایون شجریان٬ گروه کر و ارکستر قطعاً یکی از به یادماندنی‌ترین لحظات در خاطرات علاقه‌مندان به موسیقی درج خواهد شد.

حمید متبسم درباره آخرین اثر خود که در نوع خود اثری منحصر به فرد است می‌گوید: «دستمايه‌ی قطعه «سيمرغ» داستان زندگي زال است كه فردوسي در اين داستان نه تنها به حماسه پهلواني‌ها پرداخته بلکه به نکات ظريف و راهنماي زندگي انسان مانند سرنوشت، گذشت و عشق نيز اشاره کرده است و تاکيد «سيمرغ» نيز درست بر اين دغدغه‌هاست و در واقع همين‌جاست که «سيمرغ» به‌عنوان يک قطعه موسيقي راهش را از ديگر آثار موسيقي آوازي ايران و ديگرآثار خود من نيز جدا مي‌کند.».

آهنگساز سیمرغ شاهنامه فردوسي را بهترين و بالاترين هدف براي پديد آوردن این اثر می‌داند: «من سال‌ها به تصوير کردن موسيقایی حماسه‌های شاهنامه فکر کرده‌ام و برای شروع کار نياز به تجربه و جسارت قدم گذاشتن به يک چنين راهي داشتم.»

پیش از قطعه سیمرغ٬ ارکستر بزرگ سازهای ملی قطعه «ونوشه» که اثری است برای سه تار و ارکستر را می‌نوازد. این اثر اولین اثر «حمید متبسم» است که در سال 1369 به رشته تحریر درآمده و در آلبوم «بامداد» ارایه شده است. این اولین اجرای صحنه‌ای از ونوشه محسوب می‌شود که خود آهنگساز در نقش تکنواز سه‌تار حاضر خواهد بود.
قطعه سیمرغ آخرین اثر حمید متبسم به خوانندگی همایون شجریان و اجرای ارکستر بزرگ سازهای ملی به رهبری محمرضا درویشی در روزهای هفتم تا نهم مرداد ماه در استادیوم تنیس ورزشگاه انقلاب تهران برگزار خواهد شد و فروش بلیت این برنامه از ساعت ده صبح روز دوشنبه چهارم مرداد در سایت www.shajarianconcert.com و سه مرکز فروش بلیت آغاز خواهد شد.به گزارش سایت موسیقی ما به نقل از روابط عمومی پروژه سیمرغ؛ تصنیف این اثر که برای ارکستر بزرگ سازهای ملی ایران٬ گروه کر و خواننده نوشته شده حدود پنج سال به طول انجامیده و مراحل تمرین ارکستر با حضور حدود چهل نوازنده و خواننده از آبان ماه سال گذشته آغاز شده است.

اولین اجرای سیمرغ در روزهای هفتم تا نهم مرداد در استادیوم تنیس مجموعه ورزشی انقلاب به روی صحنه خواهد رفت. در این اجراها ارکستر سازهای ملی به همراهی گروه کر و رهبری محمدرضا درویشی و خوانندگی همایون شجریان ابتدا قطعه سیمرغ را اجرا خواهند کرد. این قطعه در شش قسمت داستان زال و سیمرغ را روایت خواهد کرد. این قطعه با دیباچه‌ای برای ارکستر و گروه کر آغاز شده و دربخش دوم که «زادن زال» نام دارد؛ داستان تولد زال نقل می‌شود. در بخش‌های بعدی این قطعه که به ترتیب «سام و زال»٬ «سیمرغ و زال» و «بازگشت زال» نام دارد٬ داستان زندگی زال و رهاشدن او در البرز کوه٬ مراقبت سیمرغ از او و رشد و نمو زال نقل می‌شود تا جایی که زال جوانی برومند بدل شده و آوازه‌اش به سام نریمان می‌رسد و پدر شرمگین از رها کردن فرزند در پی یافتن او می‌شتابد و فرزند عمل نکوهیده پدر را می‌بخشد.

نج قسمت نخست سیمرغ در مایه‌های چهارگاه٬ همایون٬ ماهور و آواز اصفهان تصنیف شده ولی در بخش پایانی قطعه٬ ارکستر به نوا تغییر کوک داده تا داستان عاشقانه «رودابه و زال» به زبان موسیقی و آواز نقل شود. پایان با شکوه قطعه سیمرغ در هم‌آوایی همایون شجریان٬ گروه کر و ارکستر قطعاً یکی از به یادماندنی‌ترین لحظات در خاطرات علاقه‌مندان به موسیقی درج خواهد شد.

حمید متبسم درباره آخرین اثر خود که در نوع خود اثری منحصر به فرد است می‌گوید: «دستمايه‌ی قطعه «سيمرغ» داستان زندگي زال است كه فردوسي در اين داستان نه تنها به حماسه پهلواني‌ها پرداخته بلکه به نکات ظريف و راهنماي زندگي انسان مانند سرنوشت، گذشت و عشق نيز اشاره کرده است و تاکيد «سيمرغ» نيز درست بر اين دغدغه‌هاست و در واقع همين‌جاست که «سيمرغ» به‌عنوان يک قطعه موسيقي راهش را از ديگر آثار موسيقي آوازي ايران و ديگرآثار خود من نيز جدا مي‌کند.».

آهنگساز سیمرغ شاهنامه فردوسي را بهترين و بالاترين هدف براي پديد آوردن این اثر می‌داند: «من سال‌ها به تصوير کردن موسيقایی حماسه‌های شاهنامه فکر کرده‌ام و برای شروع کار نياز به تجربه و جسارت قدم گذاشتن به يک چنين راهي داشتم.»

پیش از قطعه سیمرغ٬ ارکستر بزرگ سازهای ملی قطعه «ونوشه» که اثری است برای سه تار و ارکستر را می‌نوازد. این اثر اولین اثر «حمید متبسم» است که در سال 1369 به رشته تحریر درآمده و در آلبوم «بامداد» ارایه شده است. این اولین اجرای صحنه‌ای از ونوشه محسوب می‌شود که خود آهنگساز در نقش تکنواز سه‌تار حاضر خواهد بود.

ارکستر بزرگ ساز‌های ملی «سیمرغ» با حضور نوازندگان برجسته و جوانی همچون «سینا جهان‌آبادی» نوازنده کمانچه و مایستر ارکستر٬ «آزاد میرزاپور» نوازنده تار٬ «پاشا هنجنی» نوازنده نی٬ «علی پژوهشگر» نوازنده بربت٬ «رضا آبایی» نوازنده قیچک٬ «پویا سرایی» نوازنده سنتور و «لوریس هویان» سرپرست گروه کر کار خود را از آبان سال گذشته آغاز کرده‌اند و تا کنون بیش از بیست جلسه تمرین با هدایت محمدرضا درویشی انجام داده‌اند. از دیگر اعضای این گروه می‌توان به پویان بیگلر٬ آذر زرگریان٬ سیاوش برهانی٬ پدیده احرار نژاد و سحر سخایی نوازندگان تار٬ مسلم علی‌پور٬ سینا اعلم٬ علیرضا دریایی٬ مهرنوش بهنام‌نیا٬ سهیل صادقی نوازندگان کمانچه٬ مرجان راوندی و مسعود عابدینی نوازندگان بربت٬ شیما شاه‌محمدی و سمانه باروتی٬ حامد افشاری و بیتا قاسمی نوازندگان قیچک و قیچک باس٬ جلال پورسعید٬ آوا ایوبی و ترگل خیلیقی نوازندگان تارباس و نیما خادم‌لو٬ مازیار یونسی٬ مهیار تهماسبی٬ سایه صدیفی٬ گلاره وزیری‌زاده٬ شقایق نیری و آفتاب درویشی خوانندگان گروه کر یاد کرد. مدیریت این ارکستر به عهده «بهرنگ تنکابنی» است.

این کنسرت توسط شرکت دل‌آواز برگزار می‌شود و علاقه‌مندان می‌توانند از ساعت ده صبح روز دوشنبه چهارم مرداد با مراجعه به سایت www.shajarianconcert.com بلیت تهیه کنند. گفتنی است مرکز رایساز٬ پشتیبانی سایت فروش بلیت (7- 88727046) آماده پاسخگویی به مشکلات فروش آنلاین بلیت کنسرت و همچنین رزور تلفنی بلیت است. همچنین مرکز موسیقی بتهوون (9-88313868)٬ مرکز موسیقی ققنوس (22728007 – 22738007) و فروشگاه کافه کهن (6-88814495) نیز آماده ارایه بلیت به علاقه‌مندان هستند. قطعه سیمرغ آخرین اثر حمید متبسم به خوانندگی همایون شجریان و اجرای ارکستر بزرگ سازهای ملی به رهبری محمرضا درویشی در روزهای هفتم تا نهم مرداد ماه در استادیوم تنیس ورزشگاه انقلاب تهران برگزار خواهد شد و فروش بلیت این برنامه از ساعت ده صبح روز دوشنبه چهارم مرداد در سایت www.shajarianconcert.com و سه مرکز فروش بلیت آغاز خواهد شد.به گزارش سایت موسیقی ما به نقل از روابط عمومی پروژه سیمرغ؛ تصنیف این اثر که برای ارکستر بزرگ سازهای ملی ایران٬ گروه کر و خواننده نوشته شده حدود پنج سال به طول انجامیده و مراحل تمرین ارکستر با حضور حدود چهل نوازنده و خواننده از آبان ماه سال گذشته آغاز شده است.

اولین اجرای سیمرغ در روزهای هفتم تا نهم مرداد در استادیوم تنیس مجموعه ورزشی انقلاب به روی صحنه خواهد رفت. در این اجراها ارکستر سازهای ملی به همراهی گروه کر و رهبری محمدرضا درویشی و خوانندگی همایون شجریان ابتدا قطعه سیمرغ را اجرا خواهند کرد. این قطعه در شش قسمت داستان زال و سیمرغ را روایت خواهد کرد. این قطعه با دیباچه‌ای برای ارکستر و گروه کر آغاز شده و دربخش دوم که «زادن زال» نام دارد؛ داستان تولد زال نقل می‌شود. در بخش‌های بعدی این قطعه که به ترتیب «سام و زال»٬ «سیمرغ و زال» و «بازگشت زال» نام دارد٬ داستان زندگی زال و رهاشدن او در البرز کوه٬ مراقبت سیمرغ از او و رشد و نمو زال نقل می‌شود تا جایی که زال جوانی برومند بدل شده و آوازه‌اش به سام نریمان می‌رسد و پدر شرمگین از رها کردن فرزند در پی یافتن او می‌شتابد و فرزند عمل نکوهیده پدر را می‌بخشد.

نج قسمت نخست سیمرغ در مایه‌های چهارگاه٬ همایون٬ ماهور و آواز اصفهان تصنیف شده ولی در بخش پایانی قطعه٬ ارکستر به نوا تغییر کوک داده تا داستان عاشقانه «رودابه و زال» به زبان موسیقی و آواز نقل شود. پایان با شکوه قطعه سیمرغ در هم‌آوایی همایون شجریان٬ گروه کر و ارکستر قطعاً یکی از به یادماندنی‌ترین لحظات در خاطرات علاقه‌مندان به موسیقی درج خواهد شد.

حمید متبسم درباره آخرین اثر خود که در نوع خود اثری منحصر به فرد است می‌گوید: «دستمايه‌ی قطعه «سيمرغ» داستان زندگي زال است كه فردوسي در اين داستان نه تنها به حماسه پهلواني‌ها پرداخته بلکه به نکات ظريف و راهنماي زندگي انسان مانند سرنوشت، گذشت و عشق نيز اشاره کرده است و تاکيد «سيمرغ» نيز درست بر اين دغدغه‌هاست و در واقع همين‌جاست که «سيمرغ» به‌عنوان يک قطعه موسيقي راهش را از ديگر آثار موسيقي آوازي ايران و ديگرآثار خود من نيز جدا مي‌کند.».

آهنگساز سیمرغ شاهنامه فردوسي را بهترين و بالاترين هدف براي پديد آوردن این اثر می‌داند: «من سال‌ها به تصوير کردن موسيقایی حماسه‌های شاهنامه فکر کرده‌ام و برای شروع کار نياز به تجربه و جسارت قدم گذاشتن به يک چنين راهي داشتم.»

پیش از قطعه سیمرغ٬ ارکستر بزرگ سازهای ملی قطعه «ونوشه» که اثری است برای سه تار و ارکستر را می‌نوازد. این اثر اولین اثر «حمید متبسم» است که در سال 1369 به رشته تحریر درآمده و در آلبوم «بامداد» ارایه شده است. این اولین اجرای صحنه‌ای از ونوشه محسوب می‌شود که خود آهنگساز در نقش تکنواز سه‌تار حاضر خواهد بود.

ارکستر بزرگ ساز‌های ملی «سیمرغ» با حضور نوازندگان برجسته و جوانی همچون «سینا جهان‌آبادی» نوازنده کمانچه و مایستر ارکستر٬ «آزاد میرزاپور» نوازنده تار٬ «پاشا هنجنی» نوازنده نی٬ «علی پژوهشگر» نوازنده بربت٬ «رضا آبایی» نوازنده قیچک٬ «پویا سرایی» نوازنده سنتور و «لوریس هویان» سرپرست گروه کر کار خود را از آبان سال گذشته آغاز کرده‌اند و تا کنون بیش از بیست جلسه تمرین با هدایت محمدرضا درویشی انجام داده‌اند. از دیگر اعضای این گروه می‌توان به پویان بیگلر٬ آذر زرگریان٬ سیاوش برهانی٬ پدیده احرار نژاد و سحر سخایی نوازندگان تار٬ مسلم علی‌پور٬ سینا اعلم٬ علیرضا دریایی٬ مهرنوش بهنام‌نیا٬ سهیل صادقی نوازندگان کمانچه٬ مرجان راوندی و مسعود عابدینی نوازندگان بربت٬ شیما شاه‌محمدی و سمانه باروتی٬ حامد افشاری و بیتا قاسمی نوازندگان قیچک و قیچک باس٬ جلال پورسعید٬ آوا ایوبی و ترگل خیلیقی نوازندگان تارباس و نیما خادم‌لو٬ مازیار یونسی٬ مهیار تهماسبی٬ سایه صدیفی٬ گلاره وزیری‌زاده٬ شقایق نیری و آفتاب درویشی خوانندگان گروه کر یاد کرد. مدیریت این ارکستر به عهده «بهرنگ تنکابنی» است.

ارکستر بزرگ ساز‌های ملی «سیمرغ» با حضور نوازندگان برجسته و جوانی همچون «سینا جهان‌آبادی» نوازنده کمانچه و مایستر ارکستر٬ «آزاد میرزاپور» نوازنده تار٬ «پاشا هنجنی» نوازنده نی٬ «علی پژوهشگر» نوازنده بربت٬ «رضا آبایی» نوازنده قیچک٬ «پویا سرایی» نوازنده سنتور و «لوریس هویان» سرپرست گروه کر کار خود را از آبان سال گذشته آغاز کرده‌اند و تا کنون بیش از بیست جلسه تمرین با هدایت محمدرضا درویشی انجام داده‌اند. از دیگر اعضای این گروه می‌توان به پویان بیگلر٬ آذر زرگریان٬ سیاوش برهانی٬ پدیده احرار نژاد و سحر سخایی نوازندگان تار٬ مسلم علی‌پور٬ سینا اعلم٬ علیرضا دریایی٬ مهرنوش بهنام‌نیا٬ سهیل صادقی نوازندگان کمانچه٬ مرجان راوندی و مسعود عابدینی نوازندگان بربت٬ شیما شاه‌محمدی و سمانه باروتی٬ حامد افشاری و بیتا قاسمی نوازندگان قیچک و قیچک باس٬ جلال پورسعید٬ آوا ایوبی و ترگل خیلیقی نوازندگان تارباس و نیما خادم‌لو٬ مازیار یونسی٬ مهیار تهماسبی٬ سایه صدیفی٬ گلاره وزیری‌زاده٬ شقایق نیری و آفتاب درویشی خوانندگان گروه کر یاد کرد. مدیریت این ارکستر به عهده «بهرنگ تنکابنی» است.

 

« شهرام ناظری » به دلایل مختلف نیاز به معرفی ندارد، چون حتی پیش از گرفتن نشان «شوالیه ادب و هنر» از سوی دولت فرانسه که بالاترین نشان فرهنگی فرانسه است نیز محبوب مردم‌ايران بود و مهم‌تر آن که ‌اين محبوبیت را با پایبندی به موسیقی اصیل‌ايرانی به دست آورده بود.

              

شواليه موسيقي ايران در سال 2006 و 2007 «سال جهاني مولانا» بسيار فعال بوده، بنابراين عجيب نيست كه امسال را سال او بناميم.

اعطاي دكتراي افتخاري از وزارت فرهنگ فرانسه، دريافت جايزه ميراث فرهنگي شرق از طرف مجمع آسيا سوسايتي در نيويورك با حضور بان كي مون، دبير كل سازمان ملل متحد، دريافت نشان طلايي مولانا در قونیه، دريافت تقدير نامه از‌دانشگاه هاروارد و دانشگاه يوسي‌ال آمريكا و دريافت تقدير نامه از كنگره آمريكا در واشنگتن به‌دليل معرفي بيشتر مولانا به غرب، برگزاری کنسرت‌هایی در سراسر آمریکا، حضور آلبوم شور رومي در فهرست 5 آلبوم برتر جهان و... از اتفاقات خوشایندی است که امسال برای شهرام ناظری و در واقع براي همه‌ايرانیان رخ داده است.

در روزهای آخر سال گفت‌وگویی با وی داشتیم تا با نوع کار او در معرفی مولانا به جهان بیشتر آشنا شویم. 

این مدت درباره جوایز و افتخارات شما در نشریات مختلف خیلی صحبت شده است. شاید بد نباشد از‌اين جا شروع کنیم که با توجه به شرایط فعلی و دشواری کار موسیقی، چه حسی شما را به فعالیت در حوزه موسیقی تشویق مي‌کند؟ 

موسیقی یک حس قدیمي‌در وجود انسان است. اگر شرايط سالم و مناسبي باشد چه بهتر، اگر هم نباشد خيلي مهم نيست. حسي در درون هنرمند مي‌جوشد و در حقيقت هنرمند آبستن پيامي است كه بايد آن را به اجتماع هديه كند.

موسیقی در من هم مانند بسیاری از هنرمندان از دوران کودکی شکل گرفته. اگر چه در ذهن هر هنرمند متعهد اهداف و آرزوهایی وجود دارد که ممکن است به دلایلی تا سال‌ها به‌آن اهداف نرسد اما آن حس وابستگی عميق نسبت به موسیقی باعث مي‌شود بدون دلسردی به کار خود ادامه دهد.

گویی سرنوشت هنرمند، فیلمنامه‌اي است که پیش از خلقت طرح آن ریخته شده، مانند وجود ماه و خورشید که هميشه بوده‌اند و باید باشند. هنرمند هم باید بدون توجه به موانع به خلاقيت خود بپردازد. 

به‌نظر شما چه چیز باعث تشویق و ماندگاری هنرمند در عرصه هنر مي‌شود؟

هنرمند واقعی فارغ از تشویق و سرکوب کار خود را ادامه مي‌دهد، چون به آن‌ايمان دارد. او به هنر خود عشق مي‌ورزد و برای ابراز عشق خود موانع را كنار مي‌زند. ماندگاری به عوامل بسیاری وابسته است. تعداد هنرمندانی که ماندگار شده‌اند بسیار کم است اما به‌طور قطع همان تعداد اندک‌توانسته‌اند به دنيا و بشريت معنا بدهند.

به قول ميلان كوندرا تنها افرادي ماندگار مي‌شوند كه به فكر ماندگاري نيستند. در مجموع باید بگویم که نکات زیادی در هستی وجود دارد و هنرمند برای ماندگاری باید آنها را دریابد و بتواند بین‌اين راز و رمزها با هستي يگانه باشد. 

زمانی که برای گفت‌وگو با شما تماس گرفتیم، به نکته جالبی اشاره کردید. گفتید فقط صداي خوش و رديف‌دان بودن نمي‌‌تواند هنرمند را به اوج برساند و عوامل مهم‌تری وجود دارد.‌اين عوامل چه چیزهایی هستند؟

 هزار نكته باريك‌تر ز مو مي‌بايد تا بتواند هنرمند را به سوي تعالي بكشاند كه يكي از آنها خوب خواندن و خوب نواختن است.

من‌اين جوایز را به خاطر صدای خوب یا کار قابل‌قبولم نگرفتم. بلکه‌اين جوایز نتیجه‌اي از کل عملکرد، طرز فكر و نوع زندگی من است. هر هنرمند باید بتواند با بخشش و روح آينه‌وار، حركت خود را در هنر تداوم ببخشد. ممکن است‌اين آثار در زمان ارائه با مشکلاتی مواجه شوند اما به هر حال روزی نتیجه خود را بر جای مي‌گذارند.

هنرمنداني هم بوده‌اند كه چون با صداقت حركت نكرده‌اند، کائنات هنرشان را از آنها گرفته است. به‌نظر من هنر هدیه‌اي است آسماني و لطفي است الهي كه به هنرمند اهدا شده است، اگر هنرمند شایستگی نگهداری آن را نداشته باشد از او گرفته مي‌‌شود. در واقع هنرمند باید بخشنده و عاشق باشد تا راه به جايي ببرد. 

سال‌هاي قبل، پیش از‌گرفتن جوایز، در کشورهای مختلف کنسرت‌هایی اجرا کردید و از‌اين راه سبک کارتان را نشان دادید. به‌نظرتان‌اين معرفی و شناختی که از طریق‌اين کنسرت ها به وجود آمده، در به دست آوردن جوایز مؤثر بوده است؟

صد در صد. به هر حال گاه لازم است که مردم سایر کشورها نیز، با آثار هنرمندان کشورهاي ديگر آشنا شوند تا بتوانند نوع کار و آثار آنها را نقد و بررسی کنند. از طرفی جوایزی مثل نشان شوالیه کشور فرانسه به کسانی اهدا مي‌شود که تحولی در يكي از زمينه‌هاي هنر به وجود آورده باشند.

در مورد من‌اين موضوع که توانستم توجه مردم غرب و دنيا را به موسیقی و فرهنگ‌ايران جلب کنم، مد نظر بوده است. معاون فرهنگی رئیس جمهوري فرانسه به من گفت که در‌اين سال‌ها من همه کنسرت های شما را در اروپا دیده ام.

‌اين نشان مي‌دهد که من توانستم با موسیقی، توجه آنها را به نام‌ايران جلب کنم.از طرفی عده‌اي از اروپاییان مي‌گفتند که با‌اين کنسرت ها و اشعاری که از مولوی خوانده شد، شناخت بیشتر و بهتری نسبت به‌اين شاعر و عارف‌ايرانی پیدا کرده‌اند.

این در واقع حرف کسانی که مي‌گویند موسیقی سنتی‌ايران، بین المللی نیست و نمي‌تواند باشد را نقض مي‌کند.

تجربه به من نشان داده که موسیقی به دلیل نداشتن متولی و نابسامانی‌ها، کمتر توفیق حضور در مجامع بین المللی را به دست آورده.

در حالی که مي‌بینیم موسیقی همه کشورها حتی کشورهای شرقی توانسته جایگاه خود را پیدا کند و توجه مردم سایر کشورها رابه‌خود جلب کند.

برای نمونه مي‌توان به موسیقی هند اشاره کرد که حدود 50 سال است غرب را تسخیر کرده. حتی انواع موسیقی کشورهای اروپایی، موسیقی ‌هاي شرقي، امروز به‌عنوان یکی از رایج ترین انواع موسیقی مورد توجه قرار گرفته است.

جالب‌اينجاست که حتی موسیقی کشورهای همسایه ما مثل عربستان، ترکیه و پاکستان هم در جهان مطرح شده‌اند اما موسیقی سنتی‌ايران خیلی دیر از مرز خارج شده. معتقدم که‌اين عدم‌حضور موسیقی‌ايران در عرصه‌های بین المللی به ذات موسیقی‌ايران وتوانایی‌های آن ربط ندارد.

متأسفانه موسیقی ما هميشه تحت تاثیر عوامل مختلف قرار گرفته، ضربه خورده و به آن بی توجهی شده است. البته ناگفته نماند كه در سال‌هاي اخير بسياري از هنرمندان طراز اول ايران هم در اشاعه موسيقي ايراني در سطحي بين‌المللي تأثير بسزايي داشته‌اند. 

     

امسال در کشورهای زیادی کنسرت داشتید. با وجود آنکه امسال بسیاری از بزرگان موسیقی در‌ايران به اجرای کنسرت پرداختند چرا شما برای علاقه‌مندان آثارتان در‌ايران برنامه نداشتید؟ 

هیچ کدام از ما موسیقی دانان با هم در ارتباط نیستیم و به همين دلیل برنامه ریزی مشخصی برای برپایی کنسرت‌ها نداریم. خوشبختانه جو مناسبي به وجود آمد كه هنرمندان برجسته كشور بتوانند به اجراي كنسرت بپردازند.

البته خیلی خوشحالم که سال 86 سال پرباری برای موسیقی‌ايران در داخل کشور بود و شاید به همين دلیل يا پر بودن برنامه‌هايم در خارج از كشور به فكر اجراي كنسرت نبودم. ازطرفی هميشه یک مورد منفی مثل زخمي‌یا تلنگری من را وادار به کار کرده، نیرو و فرمانی از بالا من را به حرکت در مي‌آورد. خودم چندان از قبل تصميم نمي‌گیرم.

در‌اين نوع کار افرادی که از بچگی با آنها در ارتباط بوده‌ام مثل پدر و مادر و مرشدم در من تاثیر گذاشته‌اند و‌اين دیدگاه را در من به وجود آورده اندکه منتظر یک حس و حال درونی باشم و بعد از به وجود آمدن‌اين حس به کار بپردازم؛ همچون مولانا که مي‌فرماید: «مرده گردم خویش بسپارم به آب/ مرگ پیش از مرگ امن است از عذاب» اين به معنی سطحی بودن و باری به هرجهت حرکت کردن نیست بلکه به معنی سپردن خود به جریان کائنات است که عقل را ورای عقل مي‌برد. 

پس پرکاری در خارج از‌ايران علت بی توجهی به مخاطبان داخل کشور نبوده؟ 

جالب اينجاست كه من به مناسبت سال مولانا در سال‌هاي 2006 و 2007 در اكثر كشورهاي دنيا كنسرت اجرا كردم اما براي اين مناسبت فقط در ايران كنسرتي برگزار نشد كه جاي تعجب و شگفتي براي خود من هم هست.  

 چرا آلبوم شور رومي‌هنوز در‌ايران منتشر نشده؟

این آلبوم در دست انتشار است. دليل تاخیر آن به نبودن اعضای گروه در کنار یکدیگر برمي گردد. حافظ پسرم،‌اين گروه را تشکیل داده بود اما بعد ازکنسرت سعدآباد در سال 80، ویزای تحصیلی گرفت و به آمریکا رفت. به همين دلیل ضبط‌اين کنسرت خیلی سخت شد. اما به هر حال آلبوم شور رومي‌‌که به‌عنوان یکی از 5 سی دی برتر دنیا معرفی شده، توسط انتشارات سروش، به اسم مولویه تا آخر سال منتشر مي‌شود. 

در كنسرت‌هاي خارج از كشور استقبال‌ايرانیان بیشتر بود یا خارجی‌ها؟ 

همانطور که اشاره کردم یکی از عواملی که باعث شد نشان شوالیه را به دست آورم جلب توجه خارجی‌ها به موسیقی‌ايرانی بود. از سال 1988 در فستیوال‌ها و سالن‌های معتبر جهان کنسرت داشتم که آرام آرام تاثیر خود را گذاشته است.‌اين اواخر تعداد تماشاگران خارجی بیشتر از‌ايرانی‌ها بوده. حتی در فرانسه برآورد کردیم که در برخی کنسرت‌ها 80 در صد حاضران اروپایی بوده‌اند. 

يعني شما غربی‌ها را با موسیقی سنتی‌ايران به سوی مولانا کشاندید،چراكه زبان و شعر فارسی در‌ايجاد‌اين كشش نمي‌توانسته به تنهايي مؤثر باشد؟ 

بله. همين طور است.‌اين توانایی‌های موسیقی‌ايراني را نشان مي‌دهد. البته باید بگویم که موسیقی زبان بین‌المللی است و نياز به چيزي ندارد. 

شما به‌عنوان خواننده شناخته شده‌ايد. با‌اين حال چرا در برخی از کنسرت‌هایتان در خارج از‌ايران، سه تار مي‌نوازید؟

وقتی صدایم با سه تاری که خودم مي‌نوازم آميخته مي‌شود هماهنگی بیشتری دارد. فقط برای تنوع‌اين کار را انجام مي‌دهم، دلیل خاصی ندارد چون آنقدر نوازنده خوب سه تار هست که ضرورتی برای‌اين کار احساس نمي‌کنم. از طرف ديگر من در درجه اول موزيسين هستم و بعد خواننده.

ممکن است بعداز‌اين با گروه‌های موسیقی که سال‌ها پیش همکاری داشتید کنسرت بگذارید؟

بله.‌اين وقفه‌ها گاه لازم است تا دوباره توانایی‌های یکدیگر را پیدا کنیم. بنابراین ممکن است کنسرت‌های بعدی را با گروه‌هایی که پیش از‌اين با آنها همکاری داشتم اجرا کنم.

گویا بعد از مولانا قصد دارید اشعار فردوسی را به همراه حافظ ناظري كاركنيد.

4 سال قبل پسرم حافظ، پايان‌نامه تحصيلي‌اش را در رشته آهنگسازي درباره شاهنامه فردوسي تدوين كرده و تحصيلش را در رشته رهبري اركستر ادامه داد و در اين راستا اركستري متشكل از 4 كشور به وجود آورد. ما دو طرح بزرگ مولانا و فردوسي را براي كارانتخاب كرديم. در 4 سال گذشته ما مشغول طرح مولانا بوديم و اگر در سال آينده مشكلي پيش نيايد به طرح فردوسي مي‌پردازيم.

یک دفعه تصميم نگرفتم که شاهنامه بخوانم. بالاخره یک تفکر و تحقیق پشت‌اين تصميم هست. در تحقیقاتم به‌اين نتیجه رسیدم که موسیقی ما به دلیل محدودیت‌هایی که داشته هیچ گاه نتوانسته همراه با ادبیات فارسی حرکت کند. از طرفی بر اثر همين مشکلات بسیاری از ریتم‌ها، لحن‌ها و طرز بیان‌های آواز از بین رفته که یکی از‌اين لحن‌ها لحن باستاني و اسطوره‌ای در آواز است که بسیار دچار آسیب شده‌است.

من سعی کردم‌اين لحن‌ها را تا حدودي پیدا کنم. البته در صدای من به‌طور ذاتی نوعی آکسان وجود دارد که فضای حماسه را به وجود مي‌‌آورد و استادانم دکتر د اریوش صفوت و نورعلی برومند، متوجه‌اين آکسان‌ها شدند و مرا به‌دنبال کردن‌اين راه تشویق کردند. اما خودم حس مي‌كردم که شعر مولوی با صدای من بیشتر هماهنگ است.

چون شعر مولوی هم مثل اشعار فردوسی يك روحيه حماسي دارد و فرم غزل مولوي در زمان خودش نوعي شكستن غزل سنتي بود. در حالی که اغلب اشعار موسیقی آوازی‌ايران از سعدی است، شايد بهتر بگويم صرفاً نوعي نگاه تغزلي بوده و به دلايلي تاريخي كمتر به فردوسي و مولانا توجه شده است

گزارش تصویری/ اختتامیه جشنواره بین المللی موسیقی فجر-1

مراسم اختتامیه بیست و چهارمین جشنواره بین المللی موسیقی فجرشامگاه گذشته با حضور صفار هرندی وزیر ارشاد در تالار وحدت برگزار شد.

صفار هرندی وزیر ارشاد

ایمانی خوشخو معاونت هنری وزارت ارشاد

حدادعادل رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس

استاد فرهنگ شریف - نوازنده تار

استاد محمد نوری - خواننده

گزارش تصویری/ اختتامیه جشنواره بین المللی موسیقی فجر -2

مراسم اختتامیه بیست و چهارمین جشنواره بین المللی موسیقی فجرشامگاه گذشته با حضور صفار هرندی وزیر ارشاد در تالار وحدت برگزار شد.

 

گزارش تصویری/ اختتامیه جشنواره بین المللی موسیقی فجر -3

مراسم اختتامیه بیست و چهارمین جشنواره بین المللی موسیقی فجرشامگاه گذشته با حضور صفار هرندی وزیر ارشاد در تالار وحدت برگزار شد.

برگزیدگان بیست و چهارمین جشنواره موسیقی فجر معرفی شدند

برگزیدگان بیست و چهارمین جشنواره موسیقی فجر شامگاه سه شنبه در مراسم اختتامیه در تالار وحدت معرفی شدند.

به گزارش خبرنگارمهر، دراین مراسم ضمن تقدیر از اساتید پیشکسوت موسیقی "فرهنگ شریف"،"هوشنگ ظریف"نوازندگان تار و"احمد ابراهیمی" خواننده و همچنین احمد ابرآویز پدید آورنده برخی از سرودهای دوران انقلاب، نفرات برگزیده در بخش های موسیقی سنتی، کلاسیک ، ارکسترال، کرال و پاپ معرفی شدند.

موسیقی سنتی 

هئیت داوران بخش موسیقی سنتی بیست و چهارمین جشنواره موسیقی فجر متشکل از"مینا افتاده"، "مهربانو توفیق"، و"علی اکبر شکارچی" برگزیدگان در این بخش را به این شرح اعلام کردند : گروه موسیقی "ژوان نو" به سرپرستی رهام سبحانی و گروه موسیقی " آلان" به سرپرستی حمید حاصلی مشترکا رتبه اول در این بخش را کسب کردند، گروه موسیقی "آبیدر" به سرپرستی بهرام ساعد و گروه موسیقی " اشراق زنجان" به سرپرستی اصغر محمدی مشترکا رتبه دوم را دریافت کردند و همچنین گروه موسیقی"آئینه" به سرپرستی مجید کولیوند و گروه موسیقی "نوای مخالف" به سرپرستی مسعود نجفی به طور مشترک رتبه سوم را کسب کردند.

موسیقی کلاسیک      

هئیت داوران بخش موسیقی کلاسیک متشکل از "گلریزهاشمی"، "شاهرخ خواجه نوری" و"تقی ضرابی" برگزیدگان این بخش را به شرح زیر اعلام کردند : گروه موسیقی "نیواک" به سرپرستی گلریز زربخش و ارکسترمجلسی "آرس نو" به سرپرستی آرمین قیطاسی مشترکا رتبه اول در این بخش را کسب کردند، گروه دوئت ویولن و پبانو به سرپرستی پانیذ فریوسفی و گروه "آنسامبل جوان" به سرپرستی میلاد عالمی مشترکا رتبه دوم را دریافت کردند و همچنین گروه موسیقی "سلیتو" به سرپرستی کلاریز کشاورز رتبه سوم را کسب کرد.

موسیقی ارکسترال

هئیت داوران بخش موسیقی ارکسترال متشکل از "حسن ریاحی"، "فریدون شهبازیان" و "نادر مشایخی"برگزیدگان این بخش را به شرح زیر اعلام کردند : ارکستربادی تهران به سرپرستی سینا ذکایی رتبه اول را کسب کرد، ارکستر "مهرنوا" به سرپرستی تازلی بخشایش رتبه دوم را دریافت کرد و ارکستر سمفونیک دانشگاه تهران به سرپرستی محمدحسین حمیدی رتبه سوم را از آن خود کرد.

موسیقی کرال 

هئیت داوران بخش موسیقی کرال متشکل ازشاهین فرهت"، "تنگیز شاولوخاشویلی "و "رازمیک اوحانیان" برگزیدگان این بخش را به شرح زیر اعلام کردند : ارکستر آوازی تهران به سرپرستی میلاد عمرانلو رتبه اول را کسب کرد ، گروه کر "پارسیان" به سرپرستی عطریان رتبه دوم را دریافت کرد و گروه کر "روستا" به سرپرستی صابرجعفری رتبه سوم را از آن خود کرد.  

موسیقی پاپ:

هئیت داوران بخش موسیقی پاپ متشکل از خشایار اعتمادی"، "امیر بکان"، "کارن همایونفر" و "آندره آرزومانیان"برگزیدگان این بخش را به شرح زیر اعلام کردند : گروه موسیقی ایده به سرپرستی علی تفرشی رتبه اول را کسب کرد ، گروه موسیقی"ترنادو"به سرپرستی حسین زارع و گروه موسیقی" کادانس" به سرپرستی سید علی حسینی مسترکا رتبه دوم را دریافت کردند و گروه موسیقی "بیات" به سرپرستی بامداد بیات رتبه سوم را کسب کرد.  

تقدیرشدگان بخش آهنگسازی  :

نیما حیدری برای ساخت قطعه "قبور"،امیر صادقی کنجانی " برای ساخت راپسودی "ایرانی"،سامان صمدی برای ساخت قطعه "شب شکن"،سارا لسان برای ساخت قطعه "حرکت ادامه دارد"،آفرین منصوری تهرانی برای ساخت قطعه "سرباز شهر"، امیر بهادر صدفیان برای ساخت قطعه "آقای زمستان مرد"، رضا مرتضوی برای ساخت "ایران 1357 تا 1378"، سعید هنرمند برای ساخت قطعه "فجربهار" و محمد هادی عیانی برای ساخت "سوئیت سمفونی سیمرغ" مورد تقدیر قرار گرفتند.    

لازم به ذکر است در بخش موسیقی سنتی گروه موسیقی "سپهر" به سرپرستی احمد رضاخواه ، در بخش موسیقی کرال"گروه کر بانوان"اهورا" به سرپرستی نوید حسینی،در بخش موسیقی ارکسترال ارکستر موسیقی "کامه راتا" به سرپرستی کیوان میرهادی مورد تقدیرقرار گرفتند؛ همچنین در بخش تکنوازی موسیقی کلاسیک "مهردخت معنوی" برای تکنوازی پیانو و "پیام تقدسی" برای تکنوازی ویلنسل مورد تقدیر قرار گرفتند.    

-تندیس بیست و چهارمین جشنواره موسیقی فجر تنها به نفرات برگزیده اول اهدا می شد و گروههایی که به طور مشترک حائز رتبه شده بودند تندیس جشن را دریافت نکردند.

گزارش تصویری/ تکنوازی فرهنگ شریف در جشنواره موسیقی فجر

آذرماه۸۷

صفحه

موسيقی

سخنراني لطفي و سير تحول سازسازي در جشنواره موسيقي

جشنواره- همشهري‌آنلاين:
محمد رضا لطفي، آهنگساز ونوازنده به نام تار و سه تار پنجشنبه در تالار وحدت درباره موسيقي و اجتماع سخنراني دارد و كانون سازسازان هم سير تحول سازسازي را در خانه هنرمندان بررسي مي‌كنند

 به گزارش همشهري آنلاين در كنارسومين ميزگرد از سلسله نشست‌هاي همايش «بررسي سه دهه موسيقي انقلاب» كه ساعت 15 روز 21 آذر در تالار ناصري خانه هنرمندان برگزار مي‌شود به «سير تحول سازسازي در 30 سال اخير» اختصاص دارد. 

به گزارش همشهري‌آنلاين در اين ميزگرد رامين جزايري، محمود فرهمند و بيژن عارفي،‌از جمله سازندگان شناخته شده ساز و از اعضاي پيشين هيئت مديره كانون سازسازان به نقد و ارزيابي تحولات سازسازي در سه دهه اخير مي‌پردازند.

وصال عربزاده، نوازنده سه تار نيز كارشناس مجري اين برنامه ‌است.

از جمله مباحثي كه قرار است دراين نشست به بحث گذاشته شود، سازهايي است كه اخيرا توسط استاد محمد رضا شجريان ساخته شدو ديدگاه‌هاي وي درباره سازسازي مناقشاتي را بين اهالي موسيقي و به خصوص سازسازان سبب شده است.[شجريان آواز خواند و از سازهاي تازه گفت]

نشست حق مالكيت معنوي اهالي موسيقي از قانون تا اجرا در خانه هنرمندان

همچنين چهارمين نشست از مجموعه نشست‌هاي همايش بررسي سه دهه موسيقي انقلاب كه در ساعت 15 روز جمعه، 22 آذر در خانه هنرمندان برگزار مي‌شود، به موضوع
بررسي ظرفيت‌ها و خلاء هاي قانوني حقوق مالكيت معنوي و موانع اجرايي آن اختصاص دارد كه با حضور يك حقوقدان آشنا و خبره به مسائل كپي رايت و قانون حقوق مولف و مصنف و دست اندركاران موسيقي صدا و سيما برگزار مي شود.

در اين نشست دكتر ميرحسيني (حقوقدان و استاد دانشگاه حقوق)، رامين صديقي (مدير انتشارات موسيقي هرمس) و يكي از دست اندركاران ارشد موسيقي صدا و سيما حضور دارند و درباره نقاط و قوت و ضعف قانون دفاع از حقوق مولف و مصنف مصوبه سال 1348( و متمم سال 1352) آن بحث و بررسي مي‌كنند. كارشناس مجري اين برنامه بهروز وجداني ، مولف موسيقي و عضو هيئت مديره كانون نويسندگان و پژو هشگران خانه موسيقي است.
در اين ميزگرد برخي موانع و عواملي كه اجراي قانون در بخش موسيقي را با تاخيراتي مواجه ساخته است مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت

گزارش نشست مطبوعاتی کنسرت مشترک حسین علیزاده و محمدرضا درویشی

علیزاده و درویشی از همکاری مشترکشان گفتند

نشست مطبوعاتی کنسرت مشترک «حسین علیزاده» و «محمدرضا درویشی» صبح امروز با حضور حسین علیزاده، محمدرضا درویشی، «هوشیار خیام»، «بابک رضایی» و اصحاب رسانه در خانه‌ هنرمندان ایران برگزار شد.

به گزارش پایگاه خبری فرهنگ و آهنگ؛ در ابتدای این نشست محمدرضا درویشی درباره‌ بخش نخست کنسرت و اجرای قطعه‌ کلیدر توضیح داد: «موسیقی رمان کلیدر را در ۸ قطعه ساخته‌ام که در ابتدای این کنسرت اجرا خواهد شد. سه سال پیش تصمیم به ساخت این قطعه گرفتم که ساختنش ۶ ماه طول کشید که با بخش زهی ارکستر ناسیونال اکراین ضبط شد و چند ماه بعد از همین کنسرت نیز منتشر می‌شود. این قطعه برای چهل ساز زهی نوشته شده است و در زمان تولید ۷ قطعه‌ آن را با صدای «محمود دولت‌آبادی» ضبط کردیم اما در این کنسرت به صورت بی‌کلام اجرا می‌شود.»

وی در پاسخ به این سوال که چرا برای اجرا و ضبط این قطعه از ارکستر ایرانی استفاده نکرده‌ است، گفت: «من چند سال است که کارهای ارکستری‌ام را در اوکراین و با این ارکستر ضبط می‌کنم چرا که اینجا به این معنی ارکستر وجود ندارد و نمی‌شود نوازنده‌ها را دور هم جمع کرد. علاوه بر این استودیویی که ارکستر در آن به صورت آنسامبل بنشینند و کارشان را ضبط کنند نداریم و نمی‌شود با این امکانات یک قطعه را در ایران شهید کرد.»

حسین علیزاده نیز در همین باره و در تکمیل صحبت‌های درویشی گفت: «نباید از این زاویه نگاه کنیم که ارکستر ایرانی هست یا نه. نکته‌ مثبت در این‌باره، ارتباط فرهنگی است و اینکه این کنسرت قرار است در کشورهای دیگر هم اجرا شود و نباید با تعصب به این موضوع نگاه کرد. نباید این‌طور باشد که همه‌چیز را در پیله‌ خودمان نگه داریم. این اتفاق خواست آهنگساز نیست چون در قطعات این‌چنینی حس‌هایی وجود دارد که آهنگساز در هنگام کار با ارکستر خارجی مجبور است آنها را به زور به نوازنده‌ها القا بکند. این سوال باید از مسوولان باشد. تمام آثاری که خود دولت هم آن ‌را سفارش می‌دهد در خارج از ایران ضبط و ساخته می‌شود. این سوال را باید از وزارت ارشاد و دولت پرسید که چرا کارهایی که با اعتقادات مردم رابطه دارد، در خارج از ایران ضبط می‌شود؟ این کار دولتی نیست و قصد دارد که ارتباط فرهنگی برقرار کند.»

در ادامه‌ نشست، درویشی درباره‌ حسش نسبت به قطعه‌ی کلیدر گفت: «این موسیقی برای من خاص است و هر آهنگسازی همه كارهايش را دوست دارد ولي دوست داشتن من نسبت به اين موسيقي طور ديگري است. من آن را با جان نوشته‌ام هر چند كه از نگاه خودم تلخ‌ترين كاري است كه تاكنون نوشته‌ام. شايد اين موسقي سختي براي شنيدن عام باشد چرا كه ۹۵ درصد آن با تمپو‌های پايين است و به عنوان يك موسيقي كنسرت جنبه نمايشي ندارد و در مقابل جنبه دروني بودن آن زياد است.»

این آهنگساز در پاسخ به اینکه چه ارتباطی بین رمان کلیدر و این قطعه برقرار شده، توضیح داد: «پوسته اصلي قصه كليدر شخصيت‌ها هستند كه من براي ساخت موسيقي با اين پوسته كاري نداشتم بلكه به سراغ معني آن رفتم چرا كه به عقيده من معني كليدر فقط در شخصيت گل محمدخلاصه نمي‌شود. من برای ساخت این اثر به سراغ موسیقی محلی آن منطقه نرفته‌ام و تنها به مفهوم آن کار داشتم. خود مفهوم مثل سیاهچاله است و گرنه عمد خاصی نبوده که این موسیقی تاریک شده. قطعه‌ کلیدر تاریک است، چون موضوع رمان تاریک است.»

در بخش دوم این کنسرت قطعات نی‌نوا، عصیان و ترکمن با نوازندگی حسین علیزاده، «بهداد بابایی» و «مسعود شعاری» به همراهی بخش زهی ارکستر ناسیونال اکراین اجرا می‌شود. حسین علیزاده درباره‌ اجرای این قطعات توضیح داد: «بيش از ۲۳ سال پيش عصيان را بعد از ني‌نوا در برلين ساختم كه ابتدا اين قطعه را براي اركستر زهي، گيتار و سازهاي كوبه‌اي ساختم كه بعدا به هارپ تغيير كرد و در نهايت آن را در اين اجرا به پيانو تغيير دادم. عصيان نامي است كه من براي روحيه آن زمان خودم روي اين قطعه گذاشتم و ظاهراً يك حس و حال غربي‌تري در آن زمان پيدا كردم.»

علیزاده همچنین درباره‌ قطعات نی‌نوا و ترکمن گفت: «نی‌نوا يك روايت خيلي صادقانه و با احساس از دوره خودش اعم از جنگ و شرايط سخت جامعه بعد از انقلاب است و به خاطر خاطره‌انگیز بودن آن، تصمیم گرفتیم آن ‌را در این کنسرت اجرا کنیم. من در ترکمن آن تجربه خاصي در نوازندگی ‌سه‌تار داشتم. این قطعه الهامی از آوازهای ترکمن است که خاطراتی را پشت سر خودش دارد و از نظر تكنيك سه‌تار برجسته است.»

این آهنگساز و نوازنده‌ برجسته در خصوص همکاری مسعود شعاری و بهداد بابایی گفت: «یكي از اتفاقات بسيارخوبي كه مي‌تواند رخ بدهد، همكاری و همسازی با همه همكاران است. آقای شعاری سال‌ها پیش من کار کرده‌اند و زمانی که من ترکمن را ساختم ایشان این قطعه را بسیار خوب می‌‌نواخت، آقای بهداد بابایی هم از تکنیک خوبی برخوردار است و من پیشنهاد کردم که برای این کنسرت از این دو نوازنده نیز برای همکاری دعوت بشود.»

علیزاده با اشاره به اجرای ارکستر زهی پارسیان از قطعه‌ نی‌نوا افزود: «سال گذشته كه ني‌نوا را اركستر زهي پارسيان اجرا کرد با هوشيار خيام آشنا شدم كه آشنايي خوبي با يك آهنگساز جوان بود. چون فكر كردم هوشيار جوان پر نيرو و انرژي است پس می‌تواند روی اين قطعه كاري انجام دهد و از آنجايي كه پيانيست بسیار خوبی است، پیانو را جايگزين هارپ كردم.»

در ادامه، هوشیار خیام درباره‌ همکاری با حسین علیزاده گفت: «همکاری من با آقای علیزاده با قطعه‌ عصیان بود که از تنظیم آن برای پیانو آغاز شد. من خیلی خوشحالم که آقای علیزاده در این قطعه به من اجازه‌ حرکت داد و حتی مرا تشویق کرد که خوب کار بکنم. اتفاق دروني من با عصيان اين بود كه در برلين زندگي مي‌كردم و عصيان هم در برلين نوشته شد.»

بابک رضایی نیز درباره‌ نحوه‌ همکاری انجمن موسیقی ایران در اجرای این کنسرت توضیح داد: «در شكل‌گيري و سازماندهي اين برنامه بخشي از آرزوهاي ما که در انجمن، انجام يك كار بزرگ با اساتيد موسيقي است،تحقق مي‌يابد. از ۳ سال پيش ما سعي كرديم فضا و جو انجمن را با ديدگاه‌هاي آدم‌هاي جديدي سازماندهي كنيم .شايد اين ارتباط انجمن موسيقي با نهادها ماحصل اين اتفاق بوده است.  انجمن در جايگاه وظيفه تلاش كرد از نظر مقدمات اجرايي كمك كند باتلاش فرهنگ و آهنگ اين اتفاق بزرگ به نتيجه برسد.
تا از اين برنامه‌ها نباشد، خيلي از گله‌هاي در حال حاضر و مشكلات بزرگ اركسترها رفع نمي‌شود.بايد اين حركت‌ها صورت گيرد و بزرگان موسيقي آثارشان اجرا شود و مسير را به سمتي ببريم كه از پتانسيل‌‌هاي خودمان بهره ببريم.»

کنسرت مشترک حسین علیزاده و محمدرضا درویشی به همراه ارکستر ناسیونال اکراین، روزهای ۶ و ۷ دی‌ماه در تالار بزرگ کشور برگزار می‌شود. این کنسرت در روز جمعه، ششم دی‌ماه در دو سانس ۱۶ و ۲۱ و در روز شنبه، هفتم دی‌ماه در سانس ۲۱ اجرا می‌شود.

فروش اینترنتی بلیت‌های این کنسرت از طریق سایت سی‌گذر http://www.sigozar.com انجام می‌شود. همچنین فروشگاه‌های سیاه و سفید (۶۶۹۵۲۴۹۷- ۶۶۹۷۱۶۰۳)، ققنوس (۲۲۷۳۸۰۰۷- ۲۲۷۳۸۰۰۷)، هرمس (۲۲۲۲۱۸۷۳) و دارینوش (۲۲۰۰۰۴۰۰ – ۲۲۰۰۰۶۰۰) نیز مراکز فروش بلیت این کنسرت به صورت حضوری هستند.

 

 

قطعات جديد «مشكاتيان» در همكاري با «شجريان»

خبرگزاري فارس: پرويز مشكاتيان از قطعات اجرانشده‌اي خبر داد كه در صورت توافق نهايي با محمدرضا شجريان به همراه وي آنها را اجرا خواهد كرد.

اين آهنگساز و نوازنده سنتور درگفت‌وگو با خبرنگار موسيقي فارس دراين باره گفت: صحبتهايي به صورت غير مستقيم با محمدرضا شجريان براي همكاري مشترك صورت گرفته است و در آينده‌اي نزديك با توافقات نهايي درباره قطعات و زمان برگزاري اين همكاري صورت خواهد گرفت.
مشكاتيان اظهار اميدواري كرد اين همكاري مشترك پس از سالها ادامه يابد.
وي درباره دليل اجرا نشدن قطعات جديد خود نيز تاكنون گفت: برخي از اين قطعات براي اجراي گروه «عارف» در اواخر آبان در نظر گرفته شده و برخي ديگر نيز پس ازتوافق نهايي براي اجرا با شجريان آماده خواهند شد.
بيش از يك دهه از همكاري اين دو هنرمند سرشناس موسيقي سنتي مي‌گذرد.

گزارش تصویری / مصاحبه اختصاصی با مجید درخشانی

زندگی در غربت و تحمل بیست سال دوری ناخواسته از ایران به من آموخت که باید عاشق کار بود تا بتوان در مسیر درست جاری شد و باید بگویم که من عاشقانه با موسیقی زندگی می کنم.

ناز بنياد مکن تا نکنی بنيادم طره را تاب مده تا ندهی بر بادم تا به خاک در آصف نرسد فريادم

زلف بر باد مده تا ندهی بر بادم زلف را حلقه مکن تا نکنی دربندم رحم کن بر من مسکين و به فريادم رس

   آدرس کارت را برای دوستت بفرست :

 

  

 

محمدرضا لطفی

شب بود. روی زمین گلیم پهن شده بود. در دو طرف گلیم دو مخده قرار گرفته بود. دو نفر آمدند روی سن و نشستند روی مخده ها. اولی کمی تنومند بود و البته خوش سیما. تار بدست گرفته بود و ریش بلند جو گندمی داشت. بینی زیبای برش خورده اش صورتش را زیبا جلوه می داد. جوان نبود، پیرمردی بود با سلوک خاص خویش... مرد دوم دست خالی آمد و کنارش نشست... روی زمین، روی مخده...
تماشاگران به انتظار نشسته بودند تا برنامه آغاز شود. شب زیبای تابستانی بود...
استاد محمد رضا لطفی مضراب تار را در دستش چرخاند و بی هوا زخمه اول را به تار زد. کمی سکوت و آنگاه دو زخمه پیاپی... این آغازی بود بر پیش درآمد راست پنجگاه... درّاب زد و به پایین دسته رفت. با مهارت پرده می گرفت و می نواخت... در خلسه روحانی خویش صدای بی مانند تارش در گوش ها می پیچید و در اذهان رقص می کرد. بداهه نوازی ها ادامه یافت تا آنجا که نوبت آواز رسید... استاد لطفی به صدای تارش سکون داد تا استاد شجریان آواز ِ درآمد را اجرا کند... لطفی ایستاد و صدای آواز شجریان برخواست... روشن از پرتو رویت نظری نیست که نیست...
لطفی همنواز با آواز نواخت... شجریان باز گفت: ناظر روی تو صاحب نظرانند... آری... سِرّ گیسوی تو در هیچ سری نیست که نیست...
و استاد لطفی همچنان نواخت و نواخت... با آن مضراب های بی نظیرش... سوگوار می نواخت...

***

شب بود. اطاقی نیمه روشن. پنجره کوچکی بود در زیر سقف اطاق که رویش پرده نازکی افتاده بود. شجریان روی صندلی وسط اطاق نشسته بود و یک پایش را روی بلندی، کمی از پای دیگر بالاتر گذاشته بود. بیژن کامکار به سراغ پنجره رفت و پرده را کنار زد. ماه پیدا شد و به داخل اطاق تابید... شجریان نگاهی به پنجره کرد. محمد رضا لطفی نشسته بود کمی آن طرف تر و تارش را کوک می کرد. بی صدا کار می کرد تا سکوت قبل از تمرین را بر هم نزند. مشکاتیان نشسته بود پشت میزی که رویش سنتور قرار داشت. ناصر فرهنگ فر با دستش ضربه کوچکی به تنبک زد و اردشیر کامکار آرشه خفیفی به کمانچه کشید. شجریان بشکنی زد و حواس ها را متوجه خود ساخت. استاد لطفی بلند شد و در میان جمع جای گرفت. نگاهی به چهره ها انداخت. همه چیز آماده بود . مضرابش را به دست گرفت و علامتی به نشان آمادگی داد. با چند زخمه پیاپی شروع به نواختن کرد و آنگاه نوای سنتور و کمانچه و دف و تنبک به دنبالش روان شد. سر استاد شجریان همراه با نوای موسیقی تکان های کوچکی می خورد... اعظای گروه عارف و شیدا در شب مهتابی تمرین را از سر گرفته بودند...

***

روزها می گذرد... زندگی جاریست... زندگی هیچ گاه نوای موسیقایی خود را قطع نمی کند... گاهی حزن انگیز است و گاهی شور انگیز... و آنان که با دست و حنجره خویش موسیقی زندگی را خلق می کنند همواره جاودانند...
کودکان رشد می کنند... بالغ می شوند... سرود زندگی را می شنوند... تنی چند از ایشان خود به ساخت موسیقی زندگی مشغول می شوند... محمد رضا لطفی سازش را که به دست گرفت، نواختن موسیقی زندگی را آغاز کرد... سالها پیش... اکنون بسیارند کودکانی که ساز را به دست می گیرند... می نوازند... می نوازند... و آنان سرود زندگی را بسیار خواهند نواخت... همچون استاد لطفی ...

 

 

 

 

 

 

گزارش تصویری از کنسرت گروه موسیقی خورشید در تالار وحدت

 

 

 

 

 

 

 کنسرت گروه خورشید/تالار وحدت تهران/نیاز نگاه

"عمر بسیار بباید پدر پیر فلک را.....تا دگر مادر گیتی چو تو فرزند بزاید"

خط استاد شجریان